Weblog over Spinoza, Spinozisme en Spinozana

De naturâ Rationis est res sub quâdam æternitatis specie percipere
Het is de rede eigen om het eeuwige der dingen te zien.                                 Spinoza, Ethica II, 44 c2

Spinoza’s meest
waarschijnlijke
beeltenis
 

 

Spinoza-beelden 

Spinoza’s zegel met 'caute'

Spinoza merchandising

      Iconographia Spinozana

               1632   -   1677 

Spinoza-schilderijen, etsen, gravures & illustraties 

Spinoza-cartoons, comics & illustraties

Corpus Poeticum Spinozanum

Johannes Colerus, Korte, dog waaragtige levens-beschryving van Benedictus de Spinoza [PDF]
                           Blogger en curator: Stan Verdult

"Word wie je bent" – is dat van Spinoza?

Gisteren wees ik in een blog op een boekje over Spinoza, dat als ondertitel draagt (in het Italiaans dan): “Zijn wie we zijn en worden wie we in staat zijn te worden is het enige doel van het leven.” Dat zou Spinoza zo ongeveer samenvatten?

Rob van der Hoeden wees mij er van de week op dat in een al wat ouder interview (uit 2005) van Albert de Booij met Jan Foudraine de volgende passage te vinden is waarin Foudraine enig commentaar geeft op een uitspraak die van Spinoza zou zijn.

[Albert de Booij:] Spinoza zegt: “Word wat je bent. Hoe beschouwt u deze uitdrukking?”

[Jan Foudraine:] “Uiteraard kan deze uitspraak niet juist zijn. Worden – en dus ook zoeken – verhindert, blokkeert juist, dat je bent wat je bent. Worden is nog deel van de hoop en van de tijdstroom. Daarom kun je nooit ‘worden wat je bent’. Want, zoals ik het net heb gezegd, worden is in tijd en daarmee deel van het gordijn. Met dit Ontwaken wordt een fase ingeluid – soms zijn er etappes – die kan voeren tot een ultieme realisatie. Dat laatste noemen we Bevrijding. Vaak is er gedurende lange tijd nog een alterneren tussen, zoals weleens wordt gezegd, ‘me-ing’ en ‘be-ing’. De kramp van het ik-bewustzijn herstelt zich dus weer, er is een terugtrekken uit die tijdloze oceaan van het lichtloze Licht dat daarnet ‘awareness’ werd genoemd en dan is er weer het terugvloeien van die ik-druppel in de oceaan. Totdat de ik-kramp zich definitief en totaal oplost.” [PDF]

Lees verder...

Als de Griekse banken morgen al opengaan...

Spinoza

Un blog serissimo.

Meestal negeer ik deze satirsiche Italiaanse site die onder Spinoza's naam al jarenlang loopt. Maar deze keer haal ik hun treffende illustratie naar hier. De crisis als een klassieke tragedie in beeld gebracht. Zo dapper "Nee" gezegd en dan dus de automaten zo leeg aantreffen.

Inutilis scientia Spinozana [127] Spinoza toegevoegd aan de reeks "Filosofia e salute"

Of de Italiaan Maurizio Zani de enige is die aan de reeks Filosofia e salute [Filosofie en gezondheid] schrijft, weet ik niet, maar ik heb wel de indruk. Aan een hele serie van die boekjes die hij in die reeks van uitgeverij Riza op zijn naam bracht, is nu deze maand een boekje over Spinoza toegevoegd. Als ik de ondertitel zie, weet ik het niet…

Maurizio Zani, Spinoza. Essere ciò che siamo e divenire ciò che siamo capaci di divenire è l'unico scopo della vita [Zijn wie we zijn en worden wie we in staat zijn te worden is het enige doel van het leven]. Edizioni Riza, 2015-07-01 - 4,49 € [cf. en cf.]
books.google 

Het blijkt trouwens al eerder op 1 juli 2008 te zijn uitgekomen [cf.].   

 

 

Lees verder...

Homines cogitant bij 'Mundo pensante'

Morgenavond heeft in Sao Paulo in Brazilië weer*) een bijeenkomst bij “Mundo pensante” plaats met als thema: Corpo, pensamento e liberdade em Spinoza, Nietzsche, Bergson e Deleuze. Net als twee jaar geleden heeft dit weer plaats in vier parallelle bijeenkomsten. Je zou toch denken dat een cursus over de vier denkers achter elkaar vruchtbaar zou zijn. Nu moet men kiezen… [Cf].

Sympathiek klinkt dat men af zou willen van de klassieke tweedeling lichaam - geest, zodat we eindelijk de kracht die gemeenschappelijk is voor 'beide' kunnen begrijpen.

Spinoza zou zich daarin goed kunnen vinden; niet in de omschrijving “Corpo pensamento” maar wel in het benadrukken van de lichaam-geest-eenheid die de mens is. Hij heeft het over ‘homo cogitat’ nooit over ‘corpus cogitat’.

Lees verder...

Inutilis scientia Spinozana [126] Over een "Schitterende recensie"

Stomtoevallig (doordat #Spinoza Now naar mijn boekbespreking uit april 2015 verwees)*  herlas ik zojuist mijn leeservaring met het boek van Wouter Kusters Filosofie van de waanzin [Lemniscaat, 2014]. En wat zie ik tot mijn verrassing wanneer ik aan het eind gekomen ben: dat net eergisteren de auteur zelf, Wouter Kusters, het commentaar ingaf: "Schitterende recensie, of eigenlijk: mooi verslag van een leeservaring, of tekstervaring :-) Ik zou bijna nader reageren, maar wellicht een andere keer.."

Daar "Laatste reacties" op oudere blogs jammer genoeg niet meer worden doorgegeven, doe ik dat bij dezen. Met deze links naar de drie blogs over het boek, zodat u alsnog zelf kunt lezen waar de auteur zo content mee was (ondanks mijn behoorlijk pittige kritiek):

Blog van 26 april: Filosofie uit waanzin: de openbaring van een waanzinnige profeet [1] [met inleidende algemene informatie]

Blog van 27 april 2015: Filosofie uit waanzin: de openbaring van een waanzinnige profeet [2] [de eigenlijke bespreking]

Blog van 28 april 2015: Filosofie uit waanzin: de openbaring van een waanzinnige profeet [3] een slotevaluatie

Lees verder...

E.G. Kolbenheyer’s "Amor Dei. Ein Spinoza-Roman" waarin Spinoza volksideologisch werd gebruikt

Erwin Guido Kolbenheyer (1878 - 1962) was een succesvol Oostenrijks-Duits romanschrijver, toneelschrijver en dichter. Zijn hoofdwerk Paracelsus verscheen als trilogie van 1917 – 1926, maar hij begon met Spinoza.

              


                                    [hier de uitgave uit 1912]  

Na zijn drama Giordano Bruno uit 1903, was zijn eerste roman Amor Dei. Ein Spinoza-Roman, die in 1908 bij Verlag Georg Müller in München verscheen. Er volgden meerdere drukken; tot 1939 werden er meer dan vijftigduizend exemplaren van gedrukt. Theun de Vries vertaalde het boek van E.G. Kolbenheyer, van wiens  nationaalsocialistische activiteiten De Vries geen vermoeden zal hebben gehad, als Amor fati, Levensroman van Spinoza (1937).  

Kolbenheyer geloofde sterk in fundamenteel biologisch onderscheid tussen de volkeren, en deed z’n best in z’n werk allerlei kenmerken van het ‘deutschen Volkstums’ aan te wijzen. Tussen 1933 en 1944 ondersteunde hij het nationaalsocialisme in redevoeringen en teksten. In 1940 trad hij toe tot de NSDAP en in 1944 werd hij door Hitler op een “Sonderliste der Gottbegnadetenliste mit den sechs wichtigsten Schriftstellern” gezet wat hem meerdere privileges opleverde. Na 1945 kreeg hij vanwege zijn actieve ondersteuning van het nationaalsocia-lisme een schrijfverbod voor vijf jaar.

Je kunt het ook mooi zeggen: Kolbenheyer "suchte Probleme der deutschen Vergangenheit und Gegenwart von einem „biologischen Naturalismus“ her neu zu deuten." [Cf.] Alsof hij Spinoza en diens naturalisme achter zich had...  

Terug naar zijn Spinoza-boek.

Lees verder...

Inutilis scientia Spinozana [125] En Kongelig Affære – zal iets van een Spinozaconnectie merkbaar zijn?

Vanavond wordt op NPO 2 om 22:35 uur deze Deense romantische kostuumdramafilm uit 2012 uitgezonden [regie Nikolaj Arcel; scenario gebaseerd op de roman Prinsesse af blodet (2000) van de Deense auteur Bodil Steensen-Leth. Niet te verwarren met de documentaire Eine königliche Affäre die Wilfried Hauke in 2010 maakte en die in 2011 door Arte-tv werd uitgezonden].

'En Kongelig Affære' vertelt het verhaal van koningin Caroline Mathilde (Alicia Vikander) die op 15-jarige leeftijd trouwt met de gestoorde koning Christian VII. In 1769 wordt Johann Friedrich Struensee (Mads Mikkelsen) aangenomen als dokter van de koning die onder andere aan schizofrenie lijdt. De jonge koningin wordt verliefd op Struensee en de twee houden er een geheime affaire op na. De ''verboden liefde'' blijkt een revolutie, die de Natie voor eens en altijd zal gaan veranderen. [Cf.]

Ik deed het verhaal waar het om gaat (en dat er in de film zeker niet uit zal komen) in het blog van 5 februari 2012: “Johann Friedrich Struensee (1737-72) martelaar van het Spinozisme? Of alleen van de beschuldiging ervan?” dat ik baseerde op het artikel van John Christian Laursen “Spinoza in Denmark and the Fall of Struensee, 1770-1772.” Hij concludeerde: “the fact of his Spinozism is not as important as the fact that he was widely accused of being one in the Danish pamphlet literature.”

Ik vermoed dat van een Spinozaconnectie niet ook maar iets merkbaar zal zijn. Toch denk ik, als ik niet te uitgeput van de warmte zal zijn, dat ik misschien wel ga kijken of wellicht mijn verwachting wordt geloochenstraft (normaal táál ik niet naar zulke films).

Lees verder...

Alan Donagan (1925-1991) was een groot Spinoza scholar

Toen ik zijn artikel "Spinoza’s Proof of Immortality" waarover het vorige blog ging, had bestudeerd, wilde ik meer van hem te weten komen en toen ik zag hoe serieus hij met Spinoza is bezig geweest, werd het tijd voor een blog over hem. Aan zijn Spinoza-boek dat in 1988 verscheen, waren diverse artikelen en lezingen vooraf gegaan. In dat boek schreef hij in de inleiding (p. xiv):

“The number of possibly true philosophies there is some reason to believe is very small indeed, and the philosophical interest of every one of them is correspondingly great. Spinoza's is of that number.”

Volgens wikipedia was hij een invloedrijk 20e eeuws filosoof vooral vanwege zijn theorieën over de geschiedenis van de filosofie en de aard van de moraal. Zijn bekendste boek was The Theory of Morality (1977) waarin hij zich hard maakte voor de Hebreeuws-christelijke traditie, zoals die door Thomas van Aquino en Kant gedeeld werden. In het herdenkingsartikel van Curley, dat ik aan het eind van het blog noem, is te lezen dat hijzelf in een transcendente God geloofde. Des te opvallender is het dat hij zich zo met Spinoza heeft verstaan en daarbij Spinoza volstrekt in zijn waarde laat. Als hij Spinoza kritiseert over onduidelijke en/of niet-overtuigende plaatsen in zijn werk, doet hij dat niet om Spinoza te bestrijden, maar om hem zo diepgaand mogelijk te begrijpen. Zo eindigde hij zijn 1987-paper voor de Hebreeuwse Universiteit van Jerusalem met: “It is not discreditable to Spinoza that he himself now and then lost sight of what he was doing, and fell back into familiar and accepted ways of thinking. What matters is that the structure of his thought is clear enough to reveal his lapses from it.”

Lees verder...

Inutilis scientia Spinozana [124] SPINOZA Oeuvres trad. É. Saisset 2 vol. 1842 op ebay

Oeuvres de SPINOZA.-traduite par Émile SAISSET, avec une introduction du traducteur.-Paris : Charpentier, 1842.-2 vol. plein cuir 11 x 18 cm, dos lisses ornés plats encadrés de filet dorés, estampés "Lycée Monge", 352 + 436 pages. [cf. ebay]

Zie blog  Émile Edmond Saisset (1814 – 1863) "Les origines du panthéisme de Spinoza"

Lees verder...

Over Alan Donagan's "Spinoza’s Proof of Immortality"

Dit artikel verscheen in 1973 in Marjorie Grene (Ed.), Spinoza: A Collection of Critical Essays [Garden City, N.Y.: Anchor Books, 1973] en is in zekere zin een klassieker in de Spinoza-kunde. Het werd dus tijd er kennis van te nemen en erover te bloggen.

Niet zozeer vanwege het onderwerp zelf, hoewel zeker ook interessant en wat dat aangaat alleen jammer dat hij de term ‘onsterfelijkheid’ gebruikt i.p.v. ‘ eeuwigheid van de geest’. Hij wil zelfs laten zien dat ‘persoonlijke onsterfelijkheid’ niet strijdig is met Spinoza’s systeem. Dat laatste maakt hij wat mij betreft bepaald niet waar, zeker niet waar dat ‘persoonlijke’ dan uit blijkt. Het schijnt dat Diane Steinberg in “Spinoza's theory of the eternity of the mind” (1981) zijn aanpak en conclusie geloofwaardig weerlegd heeft (volgens de Cambridge Companion to Spinoza, p. 141), maar dat artikel heb ik nog niet.

Het gaat me enigszins om zijn heldere en interessante behandeling van begrippen tijd, duur en eeuwigheid en waarin hij wat mij betreft overtuigend laat zien dat Spinoza, ondanks zijn  stellingname dat eeuwigheid geen relatie heeft met tijd, hij toch – zo blijkt op diverse plaatsen – van uitgaat dat eeuwige waarheden te allen tijd (altijd) gelden. Een visie waarop Jonathan Bennett tien jaar later voortbouwde.

Maar ook dat is het nog niet waarom ik dit artikel ter lezing aanraad, met name aan degenen die zich serieus met de recente tekst van Mogen Laerke hebben bezig gehouden, waarover hier flink is gediscussieerd. Het gaat me om de heldere wijze waarop Donagan Spinoza’s gebruik van de noties van essentia formalis en essentia actualis, alsmede uiteraard in dat verband de “ideeën van niet bestaande dingen” toelicht. Dat alles zoveel helderder dan Laerke! Misschien bedoelde Laerke het ook wel zo; maar had hij dat even duidelijk verwoord dan zou er minder aanleiding voor tegenspraak zijn geweest. Die behoefte tot tegenspraak heb ik hier niet bij Donagan.

Lees verder...

Inutilis scientia Spinozana [123] Spinoza Colectia Texte Filosofice in Roemenië

Vanwege de warmte alleen deze cover van het in Roemenië in 1952 verschenen boek:

Spinoza Colectia Texte Filosofice. Editura de Stat - Pentru Literatura Stiintifica, 1952, 235 pagini

     

            [Hier nu aan geboden; en een paar haar geleden hier]  

Spinoza, ETICA, Ed. ªtiinþificã ºi enciclopedicã; Bucureºti; 1981

Zie ook blog 15-11-2014: Inutilis scientia Spinozana [55] TIE in Roemenië

"Spinoza is best read as a B-Theorist of Time"

Als dit je nieuwsgierig maakt, neem dan kennis van de BA Thesis, de thesis voor de degree van Bachelor of Arts in Philosophy van

Raul M. Inesta, Spinoza on Time: Applying Modern Theories in the Philosophy of Time to Spinoza’s Ethics. BA Thesis Ohio University, May 2014, pp 58 [PDF]

Table of Contents
Chapter 1: Introduction
Chapter 2: Eternity and Sempiternity
Chapter 3: Contemporary Debates
Concerning the Nature of Time
Chapter 4: Spinoza on Time
Chapter 5: Conclusion
Bibliography

Misschien handig om een overzicht bijeen te hebben wat diverse filosofen zoal gezegd hebben over Spinoza's begrippen inzake tijd, duur en eeuwigheid. 

T.K. Seung over Zarathustra en Spinoza

 

Deze foto's van boeken van professor T.K. Seung en van hemzelf, zijn te vinden in een PDF “On the Occasion of T. K. Seung’s Retirement as Jesse H. Jones Professor in Liberal Arts at the University of Texas at Austin, May 8, 2015. Niet eerder had ik van professor Seung gehoord en ik ging even naar hem googlen, nadat ik vanmiddag dit vriendelijke mailtje ontving van Joris Van Leuven die we wel vaker op dit Spinoza-blog mochten begroeten. Hij schrijft:

“Momenteel lees ik een boek over ‘Also Sprach Zarathustra’ van T.K. Seung, getiteld Nietzsche’s epic of the soul. In de inleiding wijst hij op de spinozistische aard van dit curieuze boek van Nietzsche. Jij hebt in je blog ook al vaak aandacht besteed aan de invloed van Spinoza op Nietzsche, dus ik dacht dat dit je ook zou kunnen interesseren.

Hierbij enkele citaten uit de inleiding:

Lees verder...

Oswald Wenckebach (1895 – 1962) maakte een fraaie Spinoza-buste

Al sinds lang is en tamelijk vaak was de Spinoza-buste van Oswald Wenckebach in blogs te zien [hier, en hier en nog meer). Velen hebben zich samen met Spinoza, althans diens buste, die zich in de tuin van het Spinozahuis bevindt, laten fotograferen of sinds het maken van selfies mogelijk werd, zichzelf ermee gefotografeerd.

Drie redenen heb ik om nu eindelijk een apart blog aan Wenckebach te wijden. Het is een mooie aanleiding om deze mooiste foto van dit beeld hier op te nemen. Hij moet zijn gemaakt kort nadat het beeld aan de Ver. Het Spinozahuis, die vanaf 1 januari 1946 weer in het bezit van het huis was, werd overgedragen. In datzelfde jaar verscheen deze foto in het boek van Simon L. Millner, The face of Benedictus Spinoza [New York, Machmadim Art Editions, 1946; afbeelding tussen p. 44-45]. Kortom, toen het nog nieuw was en nog onaangetast door weersomstandigheden en vogelpoep er mooi bijstond (het stond, gezien de foto toen kennelijk op een andere plek in de tuin - of het was nog niet definitief geplaatst). Een volgende reden is om iets meer over Wenckebach te schrijven en tenslotte om een verbazing te uiten.

Lees verder...

Rua das Espinosas in Castelo de Vide in Portugal

Hierbij wijs ik op een aardig blog van rabbijn Shalom Morris van gisteren over een reisje naar Portugal en hoe verbluft hij was over wat het plaatsje Castelo de Vide hem voorschotelde over het verleden van joodse vluchtelingen die in 15e en begin 16e eeuw, verdreven uit Spanje, daarheen kwamen. In de dertig jaar geleden herontdekte synagoge hebben de plaatselijke autoriteiten een Inquisitie Herdenkingsplaats ingericht.

En de straat waar de familie Spinoza woonde voordat ze naar Amsterdam uitweken, is omgedoopt in Rua das Espinosas. Een foto van de Spinozastraat die Morris plaatste, neem ik hier graag over. Verder wijs ik op een pagina met informatie in het Nederlands over De Joodse wijk van Castelo de Vide.

 

Prof.dr. P.H. Ritter (1851 - 1912) Verslag van een lezing over Spinoza

In vervolg op het vorige blog is er aanleiding om aan de vader van P.H. Ritter jr., eveneens P.H. Ritter geheten, een blogje te wijden. Deze Ritter was op 24 januari 1882 in Leiden gepromoveerd op De monadenleer van Leibniz. Op 15 oktober 1906 werd hij Gewoon hoogleraar in de geschiedenis der wijsbegeerte, de logica, de metaphysica, en de zielkunde aan de faculteit Letteren en wijsbegeerte te Utrecht. Hij werd benoemd hoewel Bierens de Haan als eerste op de voordracht stond. Het werd voor Bierens de Haan aanleiding zijn toga aan de wilgen te hangen.

Voor die benoeming was Ritter Hoofdredacteur van Het Nieuws van de Dag te Amsterdam.

In het eerste decennium van de 20e eeuw hield hij diverse lezingen over Spinoza. Hij zat in het bestuur van de Vereniging het Spinozahuis, werd daarin herkozen, zoals uit bijgaand krantenstukje blijkt. En in 1912 werd hij voorzitter van de VHS.

Het Rotterdamsch nieuwsblad heeft uitvoerige verslagen van lezingen die Ritter gaf. In een serie "Figuren uit de Wijsbegeerte” kwam meermalen Spinoza aan de orde. Hieronder geef ik de tekst uit de krant van 27 februari 1905 waarin hij Spinoza's theorie van de hartstochten schetst. Interessant om te lezen hoe uitvoerig hij die theorie brengt en opmerkelijk hoe lyrisch hij zich aan het eind uit.

Lees verder...

dr. P.H. Ritter Jr. (1882 – 1962) ‘Spinoza is de grootste lievelings filosoof van mijn jeugd geweest’

Schreef hij in een brief uit 1935 aan Max Kijzer.

Deze Nederlandse letterkundige, literatuurcriticus, schrijver, journalist, ambtenaar en radiopresentator schreef heel veel en hield vele radiopraatjes die hem populair maakte. Hij heeft dan ook een uitgebreide wikipedia-pagina, en lemma in het Biografisch Woordenboek van Nederland [cf].

Van zijn vader, hoogleraar wijsbegeerte in Utrecht, die ook veel over Spinoza sprak, moet hij Spinoza met de paplepel hebben binnengekregen. Daarvan getuigt de zin in de kop. *)

Ik was van plan het kort te houden en vermeld alleen nog dat hij op 17 december 1948 aan Van Mancius schreef: ‘De letterkunde en de journalistiek als beroep uitgeoefend geven zeer grote teleurstellingen. Persoonlijk betreur ik het altijd, dat ik geen kruidenier ben geworden. Wie letterkundig talent bezit moet kousen gaan verkopen als wijlen Vondel; wie wijsgerig talent heeft moet brillen gaan slijpen als wijlen Spinoza. Het overbruggen van de scheiding tussen broodwerk en literatuur is de oorzaak van duizenden mislukkingen, zowel in de kunst als in het leven.’

Lees verder...

Inutilis scientia Spinozana [122] Spinoza in de collection "Mille et une nuits"

Opmerkelijk, maar ook teksten van Spinoza zijn opgenomen in deze  Franse pocketserie die naar de beroemde sprookjesachtige vertellingen is genoemd.

En juin 1993, les éditions Mille et une nuits lancent un concept éditorial révolutionnaire: « le livre à 10 francs ». En septembre 1993, dès la parution du premier titre de la Petite Collection, le succès est immédiat: la Lettre sur le bonheur d’Épicure se vend à plus de 100 000 exemplaires.
Sinds 1999 is de reeks een onderdeel van de Librairie Arthème Fayard. In 2003 waren er al 600 titres publiés.
[cf.].

Ik kwam deze boeken tegen (ze behoren niet tot de best sellers)

                           

Spinoza, Traité de la Réforme de l'Entendement, trad. et postface de Séverine Auffret, Mille et une nuits, 1996. [Omvat 103 pagina’s, zou Nº191 zijn in de reeks. [Cf. en cover cf. geeft 1991; volgens Amazon is het van 1998; misschien zijn het steeds nieuwe edities] Illustrations de Piercarlo Foddis-Boï [cf.]

En apart: behalve de brieven over het kwaad, kennen ze in Frankrijk dus ook een aparte uitgaven met de brieven over spoken en geesten:  

Baruch de Spinoza, Hugo Boxel. Lettres sur les spectres et les esprits, traduction du latin par J.-G. Prat; révision de la traduction, notes et postface par Cyril Morana.  Mille et une nuits in Paris, 2004 [Cf. en Amazon]

                        

Hoor Valtteri Viljanen zijn paper brengen over 2/8s

Een aantal dagen geleden plaatste het Spinoza Research Network op z’n site de Podcasts van de Spinoza and Proportion Conference, die op 5 en 6 mei 2015 aan de University of Aberdeen werd gehouden [cf. ook hier]. Er zitten lezingen bij met intrigerende titels, waarnaar ik binnenkort eens hoop te luisteren. Nu gaf ik voorrang aan het volgende.

Gezien eerdere discussies op dit blog over Ethica 2/8, 2/8c en 2/8s én gezien recente discussies over een tekst van Mogan Laerke, waarin hij o.a. de in zijn ogen “platoniserende” benadering van essentia formalis van Valtteri Viljanen aanvalt, geef ik direct een link naar de podcast van zijn praatje [klik op de afbeelding]:

Valtteri Viljanen (University of Turku), “Spinoza’s ontology geometrically illustrated: a reading of Ethics 2P8S”

 

Hij heeft het over de individual essences van finite entities; en hij wil aan de hand van geometrische illustraties m.b.v. Spinoza geometrische voorbeeld in 2/8s laten zien hoe individuele dingen volgens het definitieconcept van Spinoza ontstaan, hoe je kunt laten zien dat er properties comon to all individuals zijn. En je hoort hem zeggen (waar Laerke dus verzet tegen aantekent):

"formal essences become actualized at certain times and places, resulting in a temporal proces."

Lees verder...

Boek over Constantin Brunner - de grote Spinoza-adept

Het is al weer enige tijd geleden dat het op dit blog over Constantin Brunner ging. De laatste blogs waren: “In 2012 wordt de 150e verjaardag van Constantin Brunner herdacht” [cf.] en "Constantin Brunner (1862-1937) im Kontext" [cf.]. In latere blogs over het Spinozabeeld van Georg Wienbrack en over het dagboek van zijn stiefdochter Lotte Brunner, Es gibt kein Ende [cf.] kwam hij uiteraard ook wel aan de orde, maar goed beschouwd was het alweer drie jaar geleden dat ik die conferentie over deze Spinoza-Philosoph & Antisemitismusforscher signaleerde.

Welnu, n.a.v. van het vorige blog waarvoor ik naar artikelen uit de Acta Spinozana op zoek ging, kwam ik tegen dat het boek over en vanuit die conferentie een half jaar geleden is uitgekomen:

Irene Aue-Ben-David, Gerhard Lauer, Jürgen Stenzel (Hrsg.), Constantin Brunner im Kontext: Ein Intellektueller zwischen Kaiserreich und Exil. Walter de Gruyter GmbH & Co KG, 2014 [December 2014] – books.google

De onlangs overleden Hans Goetz, een van de bijdragers, vindt de godsdienstkritiek van Constantin Brunner even scherp als die van Nietzsche.

Lees verder...