Zaterdag in Katwijk twee lezingen Vereniging Het Spinozahuis

Op zaterdag 1 juni 2013 vindt de jaarlijkse algemene leden-vergadering van de Vereniging Het Spinozahuis plaats in De Roskam in Katwijk aan de Rijn [Turfmarkt 2], en worden er twee lezingen over Spinoza gehouden die voor iedereen vrij toegankelijk zijn.

Programma:

11.30 uur Dr. Andrea Sangiacomo (Rijksuniversiteit Groningen) spreekt over: Adam’s sin and Spinoza’s trouble with Willem van Blijenbergh.
In his correspondence with Willem van Blijenbergh, Spinoza discussed Adam’s fall as a case study of ontological and hermeneutic issues. This paper examines Spinoza’s treatment of Adam’s fall to show the shortcomings of his position in the mid-1660s. First, I will argue that Spinoza’s answers attempt to reshape Descartes’ position concerning the nature of error by maintaining with Descartes the necessity to consider each action as being truly embedded in the subject from which it is produced. However, Spinoza dismissed Descartes’ account of free will to substitute it with a more ontological criterion, according to which each action is a necessary consequence of the essence of each thing. This attempt leads Spinoza to an account of finite essences which appears to be rather paradoxical, as Van Blijenbergh pointed out. Second, I will discuss the hermeneutical implications of Spinoza’s discussion of Adam’s sin. I will point out how deeply Spinoza’s dismissal of the reality of transitions in perfection is connected with a highly rationalistic approach to the Bible. Third, I will suggest that this reading sheds light on Spinoza’s reference to his first draft of the Ethics, on which he was working in 1665. I will argue that the discussion with Van Blijenbergh reveals that in this first draft Spinoza held positions actually opposite to those worked out in his mature theory of conatus and affects.
12.30 Discussie.
12.45 uur Gezamenlijke koffiemaaltijd (kosten € 16,-; schriftelijke aanmelding vooraf via info@spinozahuis.nl vereist!)
14.00 uur Jaarvergadering 2013.
14.45 uur Pauze.

 

15.15 uur Prof.dr. Herman De Dijn (Katholieke Universiteit Leuven) spreekt over: Galilei en Spinoza.
Op het eerste gezicht zijn er sterke gelijkenissen tussen Galilei en Spinoza. Beiden bezonnen zich op de implicaties van het nieuwe wetenschappelijke denken voor filosofie, theologie en de interpretatie van de Bijbel. Beiden gelden als wegbereiders van de nieuwe geseculariseerde tijd. Ze kwamen onvermijdelijk in botsing met de religieuze autoriteit van hun gemeenschap en werden beiden veroordeeld. Bij nader toezien zijn er echter onmiskenbaar ook fundamentele verschillen. Dat geldt niet alleen het feit dat Galilei wel en Spinoza niet de eigen opvattingen herriep. Dat geldt vooral de radicaliteit van de secularisering van hun denken.
Terwijl Galilei nog het traditionele joods-christelijke godsbeeld aanhing, de wetenschap zag als bijdrage tot de modernisering van de theologie en de Bijbel beschouwde als bron van waarheid, ook over de natuur, neemt Spinoza’s denken in al die opzichten een extreme positie in (diametraal staande tegenover de positie van Blaise Pascal). Het geometrische denken is de enige bron van waarheid. Zijn volkomen geseculariseerde theo-logie en antropo-logie dienen als basis voor een filosofische deugdenethiek en een nieuwe religiositeit. Zijn interpretatie van de Schrift als een louter morele boodschap voor de massa, hangt samen met een naturalistische visie op ethiek, religie en politiek als zijnde fundamenteel bepaald door collectieve affecten.
Spinoza is inderdaad de radicaalste vroeg-moderne denker. Paradoxaal genoeg wijst hij de weg naar een geseculariseerde religie zonder geloof in een persoonlijke God of in onsterfelijkheid, maar wezenlijk verbonden met actieve affecten als amor Dei intellectualis en acquiescentia animi. Vanuit onze tijd gezien, kan hij haast als een post-seculier denker begrepen worden.
16.15 uur Discussie.

Zaterdag 01 juni 2013
Tijd: 11.15 - 17:00 uur
Plaats: De Roskam, Turfmarkt 2, Katwijk aan de Rijn (bus 37 vanaf station Leiden richting Katwijk, halte Rijnstraat; bus 30, 31 en 38 vanaf station Leiden richting Katwijk, halte Molentuinweg) [Van website VHS]