Veikko Antero Koskenniemi (1885 – 1962) schreef Spinoza-gedicht

Was een populaire en gezaghebbende Finse dichter en essayist. Hij werd in 1921 hoogleraar literatuurgeschiedenis aan de universiteit van Turku; in 1948 werd hij lid van de Finse Academie.

Als dichter ondervond hij invloed van Goethe en de Franse symbolisten.

Met Spinoza schijnt hij in aanraking gekomen te zijn via zijn Goethe-studie: hij schreef twee omvangrijke studies over Goethe en z’n werk. Diens relatie tot Spinoza komt daarin uitgebreid aan bod. Spinoza's filosofie zag hij als de beste inleiding tot Goethe's religieuze denken.

Hij schreef een gedicht over Spinoza in een zekere romantische kleuring.

SPINOZA

Kuu valoi kultaa veteen kanavan
ja yli Amsterdamin nukkuvaisen.
Se runsaudestaan kimpun hohtavaisen
myös heitti ruutuun lasinhiojan.

Kuin sadun sesam-sana maailman
voi näyttää meille uuden, ihanaisen,
niin rintaan miehen, täällä muukalaisen,
yö antoi aatoksen niin avaran:

Hän tunsi heimokseen maan, pilvet tuolla,
ja niinkuin aalto kuuluu merehen
hän oli yhtä kanssa jumalan. -

Niin Alkuperä, kaiken yläpuolla,
jok' kulkee ilmaisuaan etsien,
löys kerran kuutamosaa Spinozan.

 

Veikko Antero Koskenniemi
uit: Kootut runot. Porvoo & Helsinki: WSOY, 1951

 

SPINOZA

The moon shone gold in the canal and threw
gold over Amsterdam sleeping.
It threw a bundle of its abundance, glittering,
through the lens-polisher's window too.

As a fairytale's 'Open Sesame' can renew
the world and leave us marvelling,
night gave to the heart of a man done travelling,
an alien here, this expanding view:

He felt one of earth's tribe, one with the clouds up there,
and, as a wave belongs to the sea,
one with the deity. -

The Origin that hovers everywhere,
seeking its own revealing, managed, thus, to see
Spinoza once in the moon’s translucency.

 

Veikko Antero Koskenniemi
vert. Herbert Lomas

__________

Gevonden in Raili Elovaare, “Spinoza and Finnish Literature”, in: Studia Spinozana #5 (1989), “Spinoza and Literature”. Köningshausen & Neumann, 1989, p. 59-80

en.wikipedia.org/wiki/Veikko_Antero_Koskenniemi

Foto van Finland's poet and patriot: Faculty of Arts, University of Helsinki [cf.]

Reacties

Ik had in het blog onder het gedicht staan: "uit: Kootud runot. Porvoo & Helsinki: WSOW, 1951" Dat bevatte twee typefoutjes die ik inmiddels in het blog zelf verbeterd heb.
Ik werd daarvan op de hoogte gebracht door Gonny Pasman-Sakkers van de Spinoza Kring Soest. Zij had het gedicht doorgemaild naar een vriend die afstudeerde in Fins en momenteel in Nanjing aan het fietsen is(!). Hij liet haar weten±
Mooi gedicht van Koskenniemi. De vertaling wordt vrijer naarmate je in het gedicht vordert. De vertaler legt a.h.w. meer uit, terwijl de stijl in het Fins veel gedrongener is. Maar ja, je weet, de Italianen zeggen "vertalen is verraden" (of zo).Het kosmische aspect vind ik zeer passend. Dat maakt Spinoza groots en zo eert de dichter de filosoof.
Nog een kleinigheidje. Aan het slot staat "Kootud runot". Dat moet zijn "kootut runot".
En in een vervolgmail:
De uitgever ken ik als WSOY (met een griekse y dus), staat voor Werner Söderström Osakeyhtiö (NV), de grootste uitgever in Finland.
In het Finse gedicht wordt Spinoza "lasinhiojan" (glasslijper) genoemd. Ons woord lenzenslijper is dus beter.