Una giornata particolare per Spinoza

Heb ik nog maar net, gisteren, weer eens de loftrompet gestoken over de "Spinozakunde en 'Spinoziana' in Italië" [zie blog] is er over een week alweer een symposium in Milaan.

Dat schitterende affiche van Mara Sanfelici - die uitdagende titel (die ik uiteraard even aanvul)

Zie de website van de universiteit en deze website en het PDF van het affiche

Reacties

Zeer terecht werd voor deze Spinozadag een prachtig nieuw affiche ontworpen. Je kunt het op twee manieren interpreteren:1) tot nu toe zagen we maar de halve Spinoza, of 2) de helft van Spinoza is FYSICA. In twee voordrachten (Zaltieri en Vinciguerra) krijgt Spinoza's buitengewoon originele en paradoxale fysica (in ons land alom veronachtzaamd) de verdiende aandacht. En hoe mooi is niet het thema van mijn vriend Paolo Cristofolini! 'DE TEKST DOEN ZINGEN'. En dat als eresaluut aan mijn helaas te vroeg gestorven collega en jaargenoot Emilia, die wij de 'koningin van de Spinozisten' pleegden te noemen, omdat zij ons altijd weer terugvoerde naar de tekst zelf. Zij is een motor geweest achter de zeer bloeiende Spinoza- studie in Italie

En daar vergeet ik nog even te vertellen, dat Paolo Cristofolini mij vorig jaar heeft vereerd met een exemplaar van zijn voortreffelijke tweetalige Ethica- uitgave, buitengewoon handzaam ook, 365 pp op dun papier. Terecht vertaalt hij daarin (in cp 's iI) "Cura pauperum ... ad communem tantum utilitatem tantum spectat" met " la cura dei poveri...riguarda soltanto la commun utilita" (de armenzorg is slechts gericht op het algemeen belang) .

De locatie is opmijn iPad vervormd. Moet zijn Ethica 4/ cp. Xvii.

Oma, nog wat vergeten. Leest u nu eens de ONJUISTE vertaling van de vaak misleidende Henri Krop.

Ik heb het ook vaak moeilijk met de vertaling van HK. Ik zat daarmee verveeld, want wie ben ik om een autoriteit als HK te bekritiseren? Nu een andere autoriteit dat openlijk doet, voel ik me gesterkt in mijn argwaan.

Ik heb het ook vaak moeilijk met de vertaling van HK. Ik zat daarmee verveeld, want wie ben ik om een autoriteit als HK te bekritiseren? Nu een andere autoriteit dat openlijk doet, voel ik me gesterkt in mijn argwaan.

Ik ben geen autoriteit, maar ik vind de vertaling van Henri Krop bijvoorbeeld ongeschikt voor studiedoeleinden. Het goede van de vertaling vind ik dat de Latijnse tekst ernaast staat en ook de toelichtingen bij de tekst zijn waardevol. Het slechte vind ik dat de vertaling soms/vaak niet een zo letterlijk mogelijke vertaling is maar een interpretatie van de tekst (of een parafrasering van de tekst). En die kloppen soms niet. Met andere woorden: je kunt niet echt vertrouwen op de vertaling.

En dat allemaal n.a.v. una giornata particolare per Spinoza.
Even een klein tegengeluidje. In de door Wim Klever (via Paolo Cristofolini) gegeven vertaling lees ik alleen het doel ("de armenzorg is slechts gericht op het algemeen belang"), maar niet door wie die zorg opgepakt moet worden en dat lees ik wel bij Krop: door de gehele gemeenschap. (Ook het subject, de drager van de actie is van belang. We weten uit de TTP dat Spinoza zich tegen armenzorg door de kerken verzet)

Je hebt gelijk Stan, mijn reactie is misplaatst in dit blog. Vervelend. Wat ik hooguit wil zeggen is dat je voor bestudering van juist de Ethica, als je niet het Latijn beheerst, moet beschikken over (een) zo exact mogelijke vertaling/vertalingen. En die is er bij Krop niet altijd. Maar daarmee zeg ik denk ik niks nieuws.

Ik beheers het Latijn niet. Mijn enige exemplaar van de Ethica is vertaald door Henri Krop. Gezien het voorbehoud dat hier wordt gemaakt, verneem ik graag welke vertaling aanbevolen wordt. Met dank.

Ik moet inperken wat ik bedoel met 'bestuderen van de Ethica'. Stel dat je een artikel wilt schrijven over de interpretatie van een stelling of over een redenering, waarbij je argumenten ontleent aan de tekst, waarbij de formulering essentieel is, dan moet je heel precies van die tekst op aan kunnen. Ik denk dat je met de vertaling van Henri Krop geen enkel risico loopt dat je zaken uit de Ethica verkeerd gaat begrijpen. Integendeel, zij bevat waardevolle toegevoegde informatie. En natuurlijk: voor 99,..% is het gewoon een vertaling en niet 'een parafrasering', laat dat duidelijk zijn. Mijn eerdere opmerkingen hebben betrekking op een zeer specifieke gebruikscontext.

Henk,
Goed dat je deze nuancering aanbrengt. Indirect geef je zo ook antwoord aan Hubert Eerdekens, n.l. dat hij gerust op de vertaling van Henri Krop mag vertrouwen. Dat geldt zeker voor beginners, juist ook vanwege de voortreffelijke toelichtingen. Meestal is de vertaling goed (genoeg).
In de situatie die jij aangeeft, Henk, "als het erop aankomt en je je op het podium van de wetenschap wilt bewegen," zal iemand óf voldoende eigen kennis van het Latijn moeten hebben óf meerdere vertalingen gaan raadplegen - zijn context verbreden. En pas in specifieke gevallen zal dan blijken dat je niet kunt volstaan met Krops vertaling - dat die soms net niet precies genoeg is. Maar dat zal voor elke vertaling gelden.

@ allemaal. We zijn wel wat afgedwaald van die prachtige affiche met de halve Spinoza erop. Maar het nieuwe onderwerp is de moeite waard. Omdat Cristofolini op die Spinozadag van de partij is, memoreerde ik even zijn fantastische Ethica-vertaling die ik van hem mocht ontvangen en die ik aanprees. Ik heb er maar een ernstige fout in ontdekt. Die betreft 2/41s ('sibi' opgevat als 'elkaar' i.p.v. 'zichzelf'). Als voorbeeld van haar kwaliteit haalde het slot van ik 4/cp. 17 aan, dat door Krop foutief wordt weergegeven als "is alleen een zaak van het algemeen belang" terwijl er staat dat sociale zorg van armen en zieken "het algemeen belang BEOOGT ". Dat is een kapitaal verschil. Natuurlijk heb je gelijk, Stan, dat er iets aan voorafgaat: nl. dat de armenzorg een taak van de hele gemeenschap is (en niet toevalt aan onderdelen daarvan, zoals kerkgemeenschappen).
Omdat Spinoza's tekst vaak ontzettend paradoxaal is, lopen veel vertalers herhaaldelijk in de val. Henri Krop is daar een van. Toen zijn eerste druk uitkwam, heb ik een honderdtal foutieve of misleidende vertalingen ontdekt, die ik netjes omschreef en verbeterde, maar geen enkel vaktijdschrift wilde mijn kritische recensie publiceren. Ik heb toen mijn lijst naar de auteur gezonden, die er wel gebruik van heeft gemaakt voor zijn tweede druk (ongeveer in 35 gevallen), zonder mij op passende wijze voor mijn diensten te bedanken. Of er een derde druk is gekomen, weet ik niet; maar in de tweede staan nog minstens 60 vertaalfouten. En zijn aantekeningen zijn m.i. in de meeste gevallen irrelevant of niet to the point.
In Nederland beschikken we thans niet over een goede vertaling van de hele Ethica-tekst. Er schijnt er een op komst te zijn van Steenbakkers, maar ik houd mijn hart vast, omdat ik van hem al menigmaal citaten heb gezien die erg op het randje zijn van oirbaarheid.
Wie Spinoza echt haarfijn wil benaderen, zou er goed aan doen om Latijn te leren en zelf rechtstreeks zijn woorden te leren verstaan. Dan kan hij ook "de tekst doen zingen" (titel van Cristofolini's voordracht op de Milaanse Spinozadag.).

@ Wim Klever,
Op 5 jan. 2012 had ik een blog over de ZESDE druk van Krops Ethica-vertaling.

http://spinoza.blogse.nl/log/het-gaat-goed-met-de-belangstelling-voor-de-ethica.html

Als de vertaling van "sibi" in 2/47s (!) de enige fout is in de vertaling van Cristofolini (Wim Klever), dan is een felicitatie op zijn plaats, want dan heeft hij een foutloze vertaling afgeleverd (de discussie is al eens geweest, 1 of 2 jaar geleden).