Spinoza-zomercursus te Barchem 2014 [2]

Een volledig verslag van wat er in de 15e Spinoza-zomerweek die van 28 juli t/m 1 augustus 2014 in het Woodbrookehotel in Barchem werd gehouden, wordt dit niet - ik geef slechts een impressie en dan vooral via enige foto's.

De hele week lagen alle in het Nederlands verkrijgbare Spinoza-boeken op een tafel tentoongesteld. Ze konden worden aangeschaft en via internetbankieren worden betaald.Van die mogelijkheid werd goed gebruik gemaakt.

http://2.bp.blogspot.com/-84T-5HVphAs/U9y2ytQ-AHI/AAAAAAAATsw/ShawF5sAoQI/s1600/Woudbrookers_2014-07-29_09.JPG

Aan het eind lag een T-shirt met Spinoza-opdruk. Die scheen de VHS al langere tijd te verkopen, maar het was voor het eerst dat het mij opviel. Enfin, dan weet u het nu ook.

             

Een zeer belangrijk en aantrekkelijk aspect is de prima koffie-automaat die koffie of esspresso of cappucino van versgemalen bonen levert en waarvan de cursusdeelnemers zoveel gebruik konden maken als ze maar believen. Kortom de conatus kon m.b.v. deze automaat grote handelingshoogten bereiken. 

              

              

Donderdagochtend en middag kregen we uiteenzettingen van Jim Juffermans...

http://4.bp.blogspot.com/-3lzWlqGo8Sc/U9y24DECXMI/AAAAAAAATtQ/syFiT71gLG0/s1600/Woudbrookers_2014-07-29_13.JPG ... 's morgens over Paul Ricoeur en Spinoza en 's middags over Merleau-Ponty en Spinoza. Maar daar het vooral over Ricoeur resp. Merleau-Ponty en weinig over Spinoza ging, blijft het in dit blog bij deze mededeling.

Donderdagavond bekeken we de indrukwekkende film over Hannah Arendt van Margarethe von Trotta. Een film over deze filosofe die geen filosofe wilde zijn (maar politiek theoretica) die velen al hadden gezien, maar graag eens wilden herzien. [Cf. website van de film)

http://3.bp.blogspot.com/-Q5w3erdRIiE/U9y25TqYWoI/AAAAAAAATtY/zPpbsr0ipm8/s1600/Woudbrookers_2014-07-29_14.JPG

Op de laatste dag, vrijdagochtend 1 augustus, gaf Jan Knol een uiteenzetting over Schleiermacher en Spinoza. Het was om meerdere redenen fijn om Jan weer eens mee te maken. Op de eerste plaats daar we allen we konden ervaren dat we - nadat hij een ernstige ziekte had moeten doormaken - de oude Jan weer hadden. En de twee was dat het juist zeer geschikt was dat Jan voor de laatste ochtend was geprogrammeerd, gezien zijn levendige presentatie die elke neiging om uit ontstane cursusmoeheid in te dommelen tegenging.

             

Een belangrijk moment was de lezing van het beroemde citaat uit Friedrich Schleiermacher Über die Religion. Reden an die Gebildeten unter ihren Verächtern, en wel uit de tweede Rede, "Über das Wesen der Religion" (zo vertel ik erbij, dat ik hieronder weergeef in de versie zoals te vinden op zeno.org

"Opfert mit mir ehrerbietig eine Locke den Manen des heiligen verstoßenen Spinoza! Ihn durchdrang der hohe Weltgeist, das Unendliche war sein Anfang und Ende, das Universum seine einzige und ewige Liebe, in heiliger Unschuld und tiefer Demut spiegelte er sich in der ewigen Welt, und sah zu wie auch Er ihr liebenswürdigster Spiegel war; voller Religion war Er und voll heiligen Geistes; und darum steht Er auch da, allein und unerreicht, Meister in seiner Kunst, aber erhaben über die profane Zunft, ohne Jünger und ohne Bürgerrecht."

De woorden "eine Locke den Manen" bleken door velen slordig gelezen te worden (met veronachtzaming van 'den') als 'haarlok' (lok van 'manen' zoals van een paard...). 

Maar 'Manen' verwijst hier naar 'geesten der gestorvenen' (volgens Van Dale Duits-Nederlands).

                                                     * * * 

Hier noteer ik nog even voor de 'juistigheid'  dat van de drie kenmerken van religie die Jan Knol als geciteerd uit Über die Religion van 1799 bracht [ik markeer ze hier vet], alleen de eerste twee daarin te vinden zijn.

Ihr Wesen [der Religion] ist weder Denken noch Handeln, sondern Anschauung und Gefühl. Anschauen will sie das Universum, in seinen eigenen Darstellungen und Handlungen will sie es andächtig belauschen, von seinen unmittelbaren Einflüssen will sie sich in kindlicher Passivität ergreifen und erfüllen lassen.

Religion ist Sinn und Geschmack fürs Unendliche.

Religion is schlechthinniges Abhängigkeitsgefühl [het volstrekte afhankelijkheidsgevoel]. Dit laatste is een formulering waarmee Schleiermacher veel later kwam, in het tweede deel van Der christliche Glaube (2 dln., 1821–1822) en die zeer veel is geciteerd en besproken.