Spinoza was in Het Klokhuis

Gisteren de uitzending "Het Klokhuis maakt geschiedenis” over Spinoza gemist? Die kan uiteraard op de website van Het Klokhuis nog eens en weer eens worden bekeken [hier of hier].

Een paar dingen vielen me tegen, maar al met al vond ik het toch wel een aardige uitzending. Duidelijk is dat aan zo’n uitzending veel aandacht en geld wordt besteed. Een paar dingen vond ik jammer: waarom een scene in de oertijd geplaatst terwijl Spinoza een paar eeuwen terug leefde. Dat Spinoza’s strijd voor vrijheid van meningsuiting vooral werd teruggebracht tot “treiteren en schelden mag” was ook al zo’n karikatuur. Dat is toch iets anders dan zijn libertas philosophandi. Wel aardig (hoewel ik er even aan moest wennen) was de scène waarin Spinoza God als een oude man wegzette met “dat kan tegenwoordig echt niet meer”…

Het meest mis vond ik de nogal nadrukkelijk overgebrachte bewering “overal zit een stukje God" in. Dat bevestigt de eeuwenoude karikatuur van het pantheïsme waar Spinoza voor zou staan. Maar er bestaan geen “stukjes God” voor Spinoza. Dat was een kleine misser.

Maar zoals de enthousiaste presentator Lisa Wade spelenderwijs Spinoza’s godsbeeld overdroeg en vooral liet zien hoe anders en dus gevaarlijk dat was, kwam volgens mij wel heel scherp over.

               

Ik geloof niet dat ik geschikt zou zijn om zo’n jeugdprogramma te maken. Goed dus dat daar anderen voor zijn. Ik neem trouwens graag aan dat de meeste kinderen wel zo intelligent zijn, dat ze doorzien dat een jeugdprogramma vooral leuk en lollig moet zijn, ook als het serieus bedoeld is en dat ze in staat zijn om door vele grapjes heen de echte boodschap aan te voelen.

             

De aan Spinoza gewijde vensterplaat is nog niet op de website van de canon van Nederland gebracht. Zodra die daar staat, haal ik er naar hier een afbeelding van naar binnen.

[Stills uit het Klokhuis-programma]

Aanvulling 23 febr. 2012, de dag waarop de 'Vensterplaat Spinoza' verscheen.