Spinoza over 'religieuze autoriteit'

Gisteren, 12 december 2015, had Yoram Stein, docent filosofie en promoverend op Spinoza aan de Universiteit Leiden, een opinieartikel in de Volkskrant, met de titel: ”Spinoza vond de islam helemaal niet tolerant” en de samenvattende leader luidt: “Wat Jonathan Israel in Buitenhof vertelde over Spinoza is om drie redenen onjuist.” [Cf.]

Om na te gaan of hij wat Israel over Spinoza in Buitenhof zei, haal ik dat gesprek hier binnen; het gaat om het onderdeel vanaf ca 25:00.

Israel zei: “What Spinoza was worried about was religious authority, not one particuler religion." Hij heeft nergens gezegd dat Spinoza de islam tolerant vond; dat stelde Israel uit zichzelf. 

Ik denk dat Yoram Stein half gelijk en half ongelijk heeft. Inderdaad “vond Spinoza, zoals hij schrijft, religieuze gezagsdragers onontbeerlijk. alleen moesten deze gezagsdragers worden aangesteld door - en onder de strikte controle staan van - de staat zelf.” Dat stelde Spinoza voor daar waar dat niet het geval was religieuze leiders een gevaar vormden en teveel greep op het volk hadden. Hen onder staatsgezag brengen was zijn politieke voorstel - een voorwaarde om die religieuze leiders in de greep te houden.

Verder heeft Stein gelijk dat Spinoza een nogal negatief beeld had van de islam in het bijzonder (ook van de R.K. godsdienst trouwens).