Spinoza en Huygens - twee natuurwetenschappers

Christiaan HuygensVandaag heb  ik wederom een link naar een artikel van Wim Klever kunnen plaatsen op benedictusdespinoza.nl. 
Zijn artikel dat in 1997 verscheen in Gewina [jg 20, nr 1]: Spinoza en Huygens. Een geschakeerde relatie tussen twee fysici, blijkt hier als PDF gedigitaliseerd te staan (niet meer op de website van het Huygens Instituut).

Klever typeert de overeenkomst in hun ideeën over wetenschap, over het mechanicisme, hun benadrukken van de causale verklaring van alle verschijnselen en het belang dat zij hechten aan de geometrische methode. Vervolgens beschrijft hij hun discussie over de 6e bewegingswet van Descartes, Huygens overhellen naar Spinoza's theorie over de cohesie van dingen (hun individualiteit) als een gevolg van omgevingsdruk en hun overeenstemmen in de opvatting dat ook mensen en hun gedrag onder de natuurwetten vallen en dat zij dus niet moeten menen een uitzondering te vormen.

Er staat hier onder secundaire literatuur op benedictusdespinoza.nl in de lichtblauwe box in de linker kolom aldaar inmiddels al een flink aantal digitaal toegankelijke artikelen en andere publicaties verzameld.

Lezing van dit artikel deed bij mij weer de behoefte opkomen, die ik al vaker op de weblog heb geuit: wordt het niet tijd dat er weer eens (minstens één) iemand zich gaat bezig houden met de meer natuurwetenschappelijke kant van Spinoza? En liefst een heel team dat aan een serieus programma zou werken.  

Maar ja, welke universitaire faculteit zal daarvoor een of meer onderzoeksvoorstellen voorbereiden en bij het NWO indienen? Het klimaat is er niet naar. Er is eerder een breed gevoelen dat Spinoza's fysische interesse en capaciteiten niet zoveel betekenden. Ik geef twee voorbeelden uit het voorbije jaar.

Tijdens de zomercursus in Barchem gaf Frank Mertens een best indrukwekkend informatieve uiteenzetting over de diverse wetenschappelijke zaken die Spinoza in de Brieven aanroerde. Toch gaf hij als conclusie dat Spinoza wel geïnteresseerd was in natuurwetenschap, maar zelf geen natuurwetenschapper was.
"Zijn eigen experimenten zijn nooit kwantitatief. Naar hem is geen formule genoemd."

En eerder, op de jaarvergadering van de Ver. Het Spinozahuis, tijdens de vragenstelling en discussie na afloop van de lezing van Eric Schliesser, die had opgemerkt dat ten onrechte Spinoza niet vermeld werd in een wetenschapshistorisch boek als dat van Dijksterhuis, De mechanisering van het wereldbeeld, vroeg Piet Steenbakkers tot tweemaal toe wat er dan van Spinoza vermeld had moeten of kunnen worden.

Ik hoop nu maar dat de aangekondigde website 'Spinoza en wetenschap' van Filip Buyse mogelijk een push in de goede richting gaat betekenen.

Nog een laatste opmerking (ook die heb ik hier vaker geuit): wat zou het nuttig zijn als de vele artikelen van Wim Klever over juist de natuurwetenschappelijke kant van Spinoza, zoals ook het artikel waarnaar ik in dit blog verwijs, gebundeld zouden worden. Wat zou dat voor velen een nieuw licht werpen op deze andere zijde en Spinoza van een geheel andere kant laten zien.

                                           * * *

Ik zet hier een link om een artikel te kunnen terugvinden: 

Luis Ramos Marcín: Spinoza, crítico de la física cartesiana [Simposio Materia, espacio y tiempo de la filosofía natural a la física] [DOC]