Spinoza - a maverick

Uiteraard is Spinoza "a maverick" - (enige omschrijvingen van internet geplukt:) "a person who thinks and acts in an independent way, often behaving differently from the expected or usual way; a rebel, someone who shows a lot of independence; (original: an unbranded calf that is separated from its mother); do not behave in the same way as other people.

Op maandagmiddag 19 mei van 16:00 - 18:00 uur, spreekt Susan James (Birbeck, Londen) in Amsterdam over "Models to Imitate. Spinoza's Analysis of natural Rights." Op de website van de Afdeling Wijsbegeerte van de Universiteit van Amsterdam vindt je alleen deze titel, locatie en mogelijkheid om je aan te melden. Op de website van de VHS met de agenda vindt je meer, n.l. het Abstract:

"According to Spinoza, our natural right is simply a right to do anything in our power. Someone who rescues a woman from drowning does so by natural right, but the same applies to a man who rapes her. This view may well strike you as both outrageous and pointless; and indeed, that is the problem. What are we to do with a conception of natural rights that is so distant from the ones with which we are familiar and seems to lack the very qualities that make natural rights valuable? And why should Spinoza, a generally benevolent if tough-minded theorist, have adopted such a maverick position? Given the centrality that he assigns to natural right, these questions have received surprisingly little attention. In this paper I try to answer them, and in doing so to draw out what I take to be two productive aspects of Spinoza¹s view."

Susan James heb ik hoog zitten, maar bij deze presentatie van het thema van haar college vraag ik me af waar ze op aanstuurt. Wordt zij ook een maverick? Ze maakt nogal een karikatuur van wat Spinoza in de TTP geeft over het natuurlijk recht (=macht). Niets verbiedt wie dan ook in de natuurtoestand te doen waartoe hij of zij in staat. Slechts 'verboden' is wat je niet kunt. Alleen ben je i.h.a. niet tot zoveel in staat, want er staan sterke machten tegenover je. Maar zonder de geregelde samenleving of staat die wetten uitvaardigt en normen oplegt (in de democratie: die we onszelf opleggen), bestaan er geen normen of wetten. De grote vissen eten de kleine op. Is dat schandalig en zinloos? Er is geen 'hogere instantie' die van buitenaf normen in de natuur voor ons heeft gelegd; normen maken wij mensen zelf. Gelukkig maar dat iemand als Spinoza een buitenbeentjespositie innam - een maverick was. Susan James lijkt te suggereren dat dat eigenlijk een beetje gek was.

Reacties

Een 'maverick' heeft m.i. iets van ongecontroleerd en richtingloos abnormaal gedarag terwijl een 'rebel' (wat Spinoza zeker was, ofschoon hij autoriteiten iets anders wijs maakte) ipv stuurloos te zijn juist nieuwe en ongehoorde wegen bewandelt met een duidelijk doel.