Siegfried Hessing (1903 - ?) Pools filosoof, schrijver en vooral Spinoza-adept

Al op 24 mei 2011 had ik een blog over hem. Een kleinzoon van hem, wiens e-mailadres ik vond, heb ik gevraagd om z'n sterfdatum die nergens te vinden is, maar daar heb ik nooit antwoord op gehad. Dat ik nu weer een blogje aan hem wijd, komt doordat ik afgelopen zaterdag het door hem geredigeerde boek Spinoza - Dreihundert Jahre Ewigkeit. Spinoza-Festschrift 1632 - 1932 aanschafte.

Hessing had in de aanloop naar de viering in 1932 van Spinoza's 300e geboortedag vele potentiële auteurs aangeschreven om een feestelijke herdenkingsbundel het licht te doen zien. Dat werd:

Siegfried Hessing (Hrsg.), Spinoza-Festschrift. Zum 300. Geburtstage Benedict Spinozas (1632-1932), Heidelberg, Carl Winter Verlag, 1933 - XVI u. 222 Seiten.

Hij wordt ergens "een exponent van het joodse neoromanticisme dat in zijn tijd en vogue was," genoemd voor wie Spinoza zowel op filosofisch als op religieus gebied telde. [Ik vond dit ergens, maar weet niet meer waar]. Spinoza had volgens Hessing het denkrecept ontdekt "das uns vom Weltpessimismus zu heilen vermag." (bij 1e editie). Spinoza werd door hem - het was 1933! - de mensen als Führer voorgehouden, jawel.

Het Derde Rijk en WO II had zoveel vernietigd - ook van dat Spinoza-Festschrift was niets meer over. Hij vond het daarom gewenst een nieuwe editie op de markt te brengen, waarvoor hij ter aanvulling nog enige auteurs wierf, onder wie David Ben Gurion, die hier nog eens een pleidooi hield om Spinoza's ban in te trekken: "Lasset uns gutmachen das Unrecht".

In de titel van de heruitgave herken je de enigszins pathetische redacteur, die werd nu:

Spinoza - Dreihundert Jahre Ewigkeit. Spinoza-Festschrift 1632 - 1932, 2. Vermehrte Auflage, Siegfried Hessing (hrsg.), Martinus Nijhoff, Den Haag, 1962, 205 blz. Voor de inhoudsopgave zie *)

Een restant van deze fraai geboden uitgave heeft de VHS op de kop getikt, die ze verkoopt voor €19,95. Springer, waar Martinus Nijhoff in opgegaan is, verkoopt het als e-book nog steeds voor €39,99.

Zelf schreef Hessing, die al twee hoofdstukken had, voor deze heruitgave nog een lange inleiding. Ik heb m'n best gedaan, maar er is niet door te komen. Het gaat voorbij aan elke min of meer normale ophemeling van Spinoza en heeft de neiging Spinoza in te lijven in vooral veel Oosterse filosofie.

Maar onder de overige hoofdstukken zitten wel enige nog leesbare teksten die mij nog wel aanleiding kunnen geven voor een blog.

Bij de 300-jarige herdening van Spinoza's sterfdag in 1977 deed Hessing hetzelfde nog eens en daaruit ontstond Speculum Spinozanum 1677-1977. De opbrengst ervan zou hij aan de vereniging “Het Spinozahuis” gedoneerd hebben.

                                             * * *

*)
Inhoudsopgave

David Ben Gurion, Lasset uns gutmachen das Unrecht
I. Brucar, Spinoza und die Ewigkeit der Seele
Constantin Brunner, Das Lamm Benedikt Spinoza
Fritz Droop, Fünf Szenen aus dem Leben Spinozas
Simon Dubnow, Die Gestalt
Carl Gebhardt, Der gotische Jude
Vasile Gherasim, Die Bedeutung der Affectenlehre Spinozas
Max Grunwald, Der Lebensphilosoph Spinoza
H. F. Hallett, Über das vermeintlich Unmoralische von Spinozas politischer Theorie
Siegfried Hessing, Die Glückseligkeit des freien Menschen
Jakob Klatzkin, Der Missverstandene
Joseph Klausner, Der jüdische Charakter der Lehre Spinozas
Marc Marcianu, Ein Bekenntnis
Ignacy Myslicki, Spinoza und das Ideal des Menschen
I. Niemirower, Spinozaverehrung eines Nichtspinozisten
Ion Petrovici, Eine Spinozahuldigung
Romain Rolland, Der Lichtstrahl Spinozas
Karl Sass, Spinozas Bibelkritik und Gottesbegriff
Carl Siegel, Vom grundlegenden Dualismus in Spinozas System
Nahum Sokolow, Der Jude Spinoza