Samuel Clarke (1675 – 1729) bestreed Spinoza m.b.v. Newton

De in Cambridge opgeleide theoloog werd een van de grote verbreiders van het ‘Newtonianisme’: de manier om met de wetenschap van Newton als hoeksteen de zgn. ‘natuurlijke theologie’ te onderbouwen. En vooral leek het – voor Clarke toch zeker – een goede manier om het gevaar van ‘spinozisme’ tegen te gaan. Newton bevorderen en tegelijk Spinoza bestrijden - het leek één en hetzelfde tegelijk na te streven doel.

Uit het achttal zgn. Boyle Lectures die Clarke in 1704 hield, ontstond dit boek:

Samuel Clarke: A demonstration of the being and attributes of God: more particularly in answer to Mr. Hobbs, Spinoza and their followers. W. Botham, for J. Knapton, 1705

In The Continuum Companion to Spinoza geeft Wiep van Bunge in het deel ‘Early critics’ een overzicht van de vroege kritiek die Spinoza's werk ondervond. Daaronder een uitgebreid uittreksel uit dit boek van Clarke.

Via dit blog laat ik weten dat het boek bij books.google is in te zien of als gratis e-book te downloaden.

 

Zie Eric Schliesser's "Hume's Newtonianism and Anti-Newtonianism", zijn artikel op Stanford Encyclopedia of Philosophy

En hier zijn nadere overwegingen van een week geleden: "On Clarke's Use of Newton Against Spinoza and Hume's Response..."

Hij schrijft daarin:

[Over Clarke tegen Spinoza]
"Now, second, the main point of Clarke's argument is to deploy the amazing precision and empirical success of modern mathematical physics, which reveals the greatest amount of regularity and apparent design in nature, as an "a posteriori" argument for a Designing God. Spinoza was, of course, the greatest critic of such arguments for design (see Ethics, Appendix 1). Now the book as a whole offers many very interesting arguments against Spinoza's explicit positions, but here Spinoza is only mentioned obliquely. When it comes to knowledge of nature, rather than using clear and distinct intellectual perception, we need to see clearly and distinctly with telescopes! (Spinoza was of course a great craftsman of telescopic lenses). Elsewhere I discuss the debate between Clarke and Spinoza over what mathematical physics can and can't provide evidence for."
[Waar dat 'elders' is, geeft hij jammer genoeg niet aan.]