Ruim 300 jaar Spinoza-receptie [een intermezzo]

Toeval of contingentie bestaat echt! Maar alleen maar in die zin dat niets toch echt toevallig kan zijn: we opereren met z'n allen in één zee van ideeën (binnen het attribuut denken).

Terwijl ik net begonnen ben aan het beschrijven van mijn leeservaring met Henri Krop's Spinozaboek [cf.], waaraan ik overigens na twee lange inleidingen pas echt zal beginnen, wist ik al dat ik mijn 'ervaring' (mijn tijdelijke lijden aan de Spinoza-mania) zou evalueren of wellicht eindigen met een slotzin als: "Zo is elke geschiedenis, ook die over de receptie van Spinoza, te zien als een lesje in bescheidenheid."

En dat zou dan verwijzen naar Arthur Weststeijn's "Woord vooraf" van zijn De radicale Republiek, waarin hij verwijst naar een geschiedenisopvatting van de Engelse filosoof Bernard Williams, die erop gewezen zou hebben dat de ideeën van denkers uit het verleden op heel andere aannames berustten dan de onze en dat we door die te bestuderen leren inzien dat onze aannames allerminst vanzelfsprekend zijn. En dat zou dan een lesje in bescheidenheid zijn.

En laat nu net zojuist Wim Klever mij een link naar een vandaag geschreven blog doorgeven dat precies hierover gaat. Het blijkt het weblog van Eric Schliesser te zijn, die een aardig verhaal heeft over zijn eerste kennismaking met de Ethica en het geven van zijn eerste cursus over de Ethica ["one of the most challenging, most difficult, and exciting books in the history of Western philosophy," aldus Schliesser]. En daarin haalt hij een passage aan van Charlie Huenemann over een vergelijkbaar onderwerp en geeft hij aan dat Bernard Williams dat idee op zijn beurt weer van Quentin Skinner had.

Kortom, uiteindelijk vissen we in een zee of substantie of netwerk van telkens ongeveer hetzelfde idee.

Ik laat Schliesser's idee nog even op me inwerken dat we voor die aanbevolen bescheidenheid echt niet de studie van de geschiedenis van de filosofie - en dus ook niet die van de Spinoza-receptie - nodig hebben, maar dat we die zó al wel bij onze eerlijke introspectie in onszelf zullen aantreffen.