Poëtische vertaling van Oscar Wilde’s Amor intellectualis

Oscar WildeOp 15 mei 2010 had ik een blog over het gedicht Amor intellectualis van Oscar Wilde (1854 - 1900). Vandaag ontving ik een e-mail van de dichter en vertaler Cornelis W. Schoneveld die een poëtische vertaling van het gedicht maakte.

Bestorm mijn hartIn 2008 verscheen van Schoneveld Bestorm mijn hart, de beste Engelse gedichten uit de 16e-19e eeuw [Rainbow Essentials no. 55, Maarten Muntinga, Amsterdam, 296 pp, € 9,95].

Momenteel is hij bezig met een vertaalproject van de korte gedichten van Oscar Wilde. Van de ongeveer 100 korte gedichten heeft hij er 68 uitgezocht, waarvan hij inmiddels de helft heeft vertaald. Komend najaar zullen deze waarschijnlijk gepubliceerd worden.

Voor het oorspronkelijke Engelse gedicht van Oscar Wilde, Amor intellectualis, verwijs ik naar het eerdere blog. Met handhaving van metrum en rijmschema maakte Schoneveld de volgende in mijn ogen fraaie vertaling. Hij stemde erin toe dat ik het hier opneem. Ik zal het ook graag toevoegen aan het eerste blog, waar het mijn onpoëtische vertaalpoging zal vervangen.

Geestelijke liefde

                                    [sonnet]

Heel vaak bezochten wij Castalia's dal 1)
    En hoorden tonen zoet van woudmuziek
    Uit fluiten, vreemd voor volkslui, en antiek,
En vaak stak onze boot naar zee van wal:

Die zee, door ’t Muzen-negental beheerd,
    Vol golf en schuim, doorploegde onze schuit, 
    En willig revend voor een goede buit
Zijn wij bevracht en veilig teruggekeerd.

En blijvend is van deze vangst zo rijk:
    Browning’s Sordello,  Endymion van Keats
Zoet zingend, Tamburlaine
2) grootvorstelijk

Te paard; maar Dante’s visie in zevenvoud
    Uit ’t Paradijs is een nog schoner iets,
Of  ’t klankrijk somber vers dat Milton bouwt.

Oscar Wilde

Vert. Cornelis W. Schoneveld

 

Toelichting

1) Castalia een nimf door Apollo in een bron veranderd aan de voet van de Parnassus, de berg gewijd aan de 9 Muzen. 
 [Eerder stond er in het gedicht "’t Castalisch dal" en in deze toelichting: "Castalië  een bron in het gebied waar de Parnassus,  gewijd aan de 9 Muzen, ligt." Dit laat ik hier staan om de eerste reactie begrijpelijk te laten] 

2) De titelheld van een tweedelig treurspel door Christopher Marlowe (ca 1590).

Ik had in mijn eerdere blog geopperd dat voor Deus uit Spinoza’s "amor Dei intellectualis" dat Wilde had weggelaten, voor hem mogelijk de mythische goden in de plaats kwamen. Daarover zegt Cornelis W. Schoneveld: overigens zijn Castalia en de Muzen hier niet zozeer gebruikt als vertegenwoordigers van Griekse mythologische figuren, maar als metaforen van de dichtkunst in het algemeen, immers (na alleen een algemene verwijzing naar klassieke pastorale poëzie) komen zijn voorbeelden  uit de Europese literatuur vanaf de Renaissance.

Reacties

Hallo Stan,
Het is maar een detail, toch geef ik het aan je door.
Eigenlijk is het niet correct om te spreken van Castalië.
Het gaat om een bron, die de Castalische bron werd genoemd.
Dit naar een nymf die Castalia (Grieks: Kastalia) heette en door Apollo in een bron was veranderd, in Delphi of op de Helikon, daarover zijn de bronnen niet eensluidend. Eigenlijk is ook de frase Castalisch dal niet helemaal correct, naar mijn smaak, maar misschien kan het als dichterlijke vrijheid wel. En in het Engels staat tenslotte: vales of Castaly, waarin de oorspronkelijke naam van de nimf al niet meer voor honderd procent is terug te vinden.
Zie voor verdere informatie o.a.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Castalia_(mythologie)
Castalië is overigens niet volstrekt eenzaam, getuige een vertaling van een gedicht van Walt Whitman door Maurits Wagenvoort, Het tentoostellingslied ("Niet meer klinkt haar stem, verstorven in de tijden, aan de bronnen van Castalië"), zie blz. 60 op
http://www.gutenberg.org/files/14281/14281-h/14281-h.htm
Met vriendelijke groeten,
Rob van der Hoeden

Dank, Rob van der Hoeden, voor deze informatie. Ik ga ervan uit dat lezers ook deze reactie meenemen, zodat ik vooralsnog geen wijzigingen in het blog aanbreng.
Dank ook voor de verwijzing naar de vertaling van Walt Whitman door Maurits Wagenvoort op Gutenberg.org - was me nog niet bekend.

De dichterlijke vrijheid is door Wilde zelf genomen met "vales of Castaly", maar ik kan de vertaler's vrijheid mobiliseren en maak er dus nu "Castalia's dal" van. De voetnoot wordt dan:

"Castalia een nimf door Apollo in een bron veranderd aan de voet de Parnassus, de berg gewijd aan de 9 Muzen."

Nu zal ik deze wijziging aanbrengen.
Toch handig zo'n voorpublicatie.