NDPR-review van Jason Read van Idit Dobbs-Weinstein's Spinoza's Critique of Religion and Its Heirs

Jason Read geeft op NDPR een indrukwekkende bespreking van het boek van Idit Dobbs-Weinstein, Spinoza's Critique of Religion and Its Heirs: Marx, Benjamin, Adorno, Cambridge University Press, 2015 [aangekondigd in dit blog]

Hij acht de grote verdienste van dit boek dat Dobbs-Weinstein de Spinoza-lezing door de leden van de Frankfurter Schule inbrengt in de Spinoza/Marx-lezing door de aanhangers van Althusser.

Boeiend is hoe hij laat zien dat hét punt steeds is de vraag naar de relatie (en de voorrang) tussen zijn en denken, van de materiële condities van cultuur en godsdienst. Horkheimer meende b.v. "that the economy and spirit are the respective expressions of one and the same essence: this amounts to a bad Spinozism." Zo zijn er meerdere nogal negatieve, afwijzende uitspraken inzake Spinoza bij de leden van de Frankfurter School

Hét kritieke punt is, zo schrijft Read, steeds de vraag naar “the identity and non-identity of things and ideas, material conditions and their ideological expressions.” De noodzaak van het bijeen denken van “identity and non-identity in ideology critique. Religion as ideology may be nothing other than its material conditions mapped differently, but this difference makes a difference. Thought has to be seen as a product of its material conditions, but still existing as thought.”

Nog één laatste citaat: “the identity and difference of thought and its material conditions, of the practices that condition any speculation, and the traces of rhetoric that linger long after their practices have disappeared. Philosophy is thus untimely rather than eternal.”

Het boek is misschien toch interessanter dan ik gevreesd had dat het wellicht niet zou zijn…

[Cf. meer over Jason Read in dit en dit blog]