Mikhail Katsnelson: 'wat een Spinoza'

Prof. dr. M.I. (Michail) Katsnelson; Foto credits: NWO/Arie WapenaarMikhail Katsnelson, hoogleraar theoretische natuurkunde aan de Radboud Universiteit Nijmegen die vorige week de Spinozapremie toegekend kreeg voor zijn baanbrekende onderzoek naar grafeen, vertelde aan ScienceGuide daar onder meer over:

“Niet alleen speelden de boeken van Spinoza een belangrijke rol in mijn leven, de naam van deze prijs is voor mij als Rus ook erg eervol. In Rusland zeggen we namelijk over erg slimme personen, ‘wat een Spinoza’. Het tegenovergestelde wordt misschien nog wel vaker gebruikt: ‘die man daar, dat is geen Spinoza’. “
[cf ScienceGuide - méér over Katsnelson bij de NWO]

Reacties

Interessant, die uitdrukking! Zal wel een 19e eeuwse achtergrond hebben. Mijn Russisch woordenboek geeft hem niet en ook mijn 4-delige Russische filosofische encyclopedie biedt geen desbetreffende informatie. Misschien dat een hier verdwaalde slavist opheldering kan verschaffen?

Leuk, Wim, dat je het even bent gaan nazoeken in de jou ter beschikking staande bronnen. Maar ik vermoed dat Katsnelson uit de dagelijkse omgangscultuur citeerde - misschien alleen in bepaalde kringen - en daarvan vind je niet alles in encyclopedieën e.d. Ik vond het, net als jij, een interessante mededeling. Maar ik denk eerder aan de 20e eeuwse achtergrond, waarin in Rusland het spinozisme een poos behoorlijk in de picture was (ik heb er meerdere blogs aan gewijd).

Maar, nu moeten we niet denken dat hij een Spinozist zou zijn. Uit een interview in Trouw van 21 juni 2014, blijkt dat hij - na een soort mystieke ervaring die hem het besef gaf van Gods bestaan "en dat Hij weet heeft van mijn bestaan" - op z'n dertigste gelovig werd en zich een jaar later in de Russisch-orthodoxe kerk liet dopen. Dat geloof heeft hij behouden. Het gaat dan toch om een iets andere God dan die van Spinoza.