Melamed & Rosenthal (eds.) Spinoza’s TTP reviewed by Theo Verbeek

Op “Notre Dame Philosophical Reviews” vandaag een bespreking door Theo Verbeek van Yitzhak Y. Melamed and Michael A. Rosenthal (eds.), Spinoza's Theological-Political Treatise: A Critical Guide, Cambridge University Press, 2010, 294pp., $89.00 (hbk),  ISBN 9780521882293 - books,googleNDPR.

           

Hij begint aldus over de TTP: “Written in a difficult and elusive style, packed with Biblical quotations, switching on almost every page (sometimes even within a single phrase) from a theological to a philosophical register, badly organized and -- let us admit it -- without a clear and recognizable focus, the work constitutes a great challenge. No one should believe those who claim that in this work Spinoza has a clear message. Even the notion of libertas philosophandi ('freedom to philosophize'), which, according to the full title, would be the book's central concern, is not free from ambiguity. In any case, it is far from obvious in what way that notion provides an organizing principle for the book as a whole. Indeed, one of the questions could be to what extent the book is a whole, given the fact that Spinoza presents the book as a collection of 'some treatises' (aliquot dissertationes). As a result, a 'critical guide' is needed.”
Zo, dat is zwaar geschut dat wordt afgevuurd...

... en als de volgende zin dan luidt: “One would expect a critical guide to the TTP to provide teachers and students with reading help. More specifically, one would want an overall analysis and a thorough discussion of certain key notions,” wel dan voel je al aankomen dat de laatste zin zal luiden: “After reading the volume we still do not know what problem we should address next and how.” Tussendoor heeft hij dan interessante dingen gezegd over hoofdstukken die hij om hun scholarship kon waarderen. Ook maakte hij halverwege een kleine salto, waarin hij z’n openingsalinea gedeeltelijk falsifieerde met te verwijzen naar zijn eigen boek, waarin hij een “conceptual link between the various arguments that compose the TTP” had laten zien…

Hij zal toch geen wraak hebben willen nemen voor het feit dat zijn eigen Spinoza's theologico-political treatise: exploring 'the will of God' [Ashgate, Aldershot, 2003] nooit op NDPR werd besproken? Nee, dat kan ik me niet voorstellen. Trouwens de NDPR bestond nog maar pas vanaf 2002 en moest zichzelf nog oprichten. Maar toch, Spinoza on Philosophy, Religion, and Politicshij hééft - zij het op bescheiden wijze - even verwezen naar zijn eigen boek. Maar groots vind ik het dat hij heel positief is over de bijdrage van Susan James en verwijst naar haar eigen boek over de TTP dat intussen verscheen: Spinoza on Philosophy, Religion and Politics: The Theologico-Political Treatise [Oxford University Press, 2012]

Hoe dan ook, een aan te bevelen leerzame bespreking op NDPR.

 

 

Aanvulling 16 juni 2012

Ik ontdekte nog twee besprekingen van dit TTP-boek van Melamed & Rosenthal:  

  Van Herman De Dijn verscheen een recensie in: Tijdschrift voor Filosofie 73:4 (2011), p. 757-758 [PDF] waarvan de voorlaatste alinea luidt:

"Hoewel dit boek zich aandient als een gids voor de TTP als geheel worden toch niet alle centrale thema’s ervan onder de loep genomen. Er is bijvoorbeeld geen bespreking van Spinoza’s interpretatiemethode van de Heilige Schrift, evenmin van de toch belangrijke figuur van Christus, of van de verhouding tussen religie en filosofie (of geloof en rede). Een van de meest centrale ideeën van de TTP, dat (christelijk) geloof werkelijk een eigen vorm van heil kan tot stand brengen, blijft opmerkelijk genoeg, helemaal onbesproken."

  Van Beth Lord verscheen een recensie In: British Journal for the History of Philosophy, 20:3 (2012), p. 636-639. Daaruit ook enige zinnen en de laatste alinea:

"It is not a critical guide in the sense of guiding the unfamiliar reader through the text. It is aimed at those with a grounding in these fields already. […] There are no false notes here; every chapter lends its own weight to a satisfyingly coherent and consistent whole. Nevertheless, the whole is somewhat staid and presents a conservative reading of the TTP, which is odd for a text that has inspired such radical reactions. […] no chapter discusses the political positions to which the TIP has been attached in the twentieth century.

There is no disputing the rigour and utility of this book. The bibliography is extensive and the index intelligently organized to ease the researcher's work. I will use this book frequently and would not hesitate to recommend it to others working on the TTP. Where it disappoints, in my view, is in its limited scope. An essay on recent interpretations and uses of the text would have been valuable, as would one or two pieces examining the TTP from other philosophical perspectives. I must also note that out of thirteen essays, only one is by a woman. Given all the good Spinoza scholars out there who happen to be female, this is a great shame. To my knowledge, this is the first and only collection in English dedicated to what Edwin Curley called 'Spinoza's neglected masterpiece'. It will no doubt be followed by others that fill in the gaps. For now, this excellent and worthwhile collection is a good place to start."

Reacties

Stan,
Verbeek maakt over zijn eigen boek - 'I have argued for it elsewhere' - een interessante opmerking: omdat bij God wil en verstand samenvallen (TTP4( kan God geen wetgever zijn, is alle gezag van menselijke oorsprong en verklaarbaar door psychologische en sociale wetten, zijn de drie monotheïstische godsdiensten radicaal onwaar, en is de onmogelijkheid van een goddelijke wetgever het verbindende idee van de TTP, en de link met de Ethica.

Dat "niet onderscheiden zijn van wil en verstand" ziet hij inderdaad als - wat ik citeerde - de “conceptual link between the various arguments that compose the TTP.” Voor mij was die lezing minder nieuw, want zo lees ik de TTP ook (ik wees je al eens erop dat 'de goddelijke wet' niet als de natuurwet moet worden gelezen, maar als een door mensen gemaakte - in dit geval als betreffende hetgeen ze als het hoogste goed zien).

Ik tref in De eerste zin van Verbeeks recensei 6 (zes) misvattingen van hem ontrent de TTP. Zo'n recensie hoef ik eigenlijk niet verder te lezen. Heb het echter toch gedaan: diep treurig. Geen reclame voor Nederlandse expertise, meer voor verwatenheid.

Heden heb ik nog verwijzingen naar en citaten uit twee recensies toegevoegd.