Latijn weer 'terug op de kaart'

Een column van Hans Beerekamp in NRC Handelsblad van 14 juni over de grote Vlaamse verkiezingswinnaar, voormalig geschiedenisleraar en Rome-fanaticus Bart de Wever, eindigde aldus:

“Vlak voor zijn overwinningsspeech vroeg een verslaggever De Wever of het voor hem Veni vidi vici was. Hij prefereerde een andere Latijnse spreuk: Nil volentibus arduum, voor wie wil is niets te moeilijk, NVA! Alleen al door Latijn te spreken is De Wever echt een ander geval dan Wilders.”

omslag proefschrift A.J.E. HarmsenWim Klever attendeerde mij erop “dat Bart de Wever, de Vlaamse winnaar, ook enigszins belezen moet zijn in de dingen die ons interesseren. Voor de vuist weg citeert hij de vlaggenspreuk waaronder twee van Spinoza's intiemste vertrouwelingen zich verzamelden in het Amsterdamse kunstgenootschap NVA om via modern theater het gewone volk te VERLICHTEN."

 

 

De Belgische krant De Standaard speelde daarop in door op 16 juni "10 handige spreuken voor de coalitievorming" te brengen.

Maar een dag eerder had De Standaard al een “Snelcursus Latijn in twintig citaten” aangeboden. Ze gaven er de vertaling bij met suggesties voor in welke situatie door wie te gebruiken.
Bij die twintig zat ook deze uitspraak van Spinoza:

'Sedulo curavi humanas actiones non ridere, non lugere neque detestari, sed intelligere.'

Vertaling: 'Ik heb er altijd met zorg naar gestreefd de menselijke handelingen niet te bespotten, niet te betreuren noch te verachten, maar te begrijpen.'

Te gebruiken door: Wie in antipolitiek dreigt te vervallen omdat hij de Belgische politiek bespottelijk, zielig of verachtelijk vindt, neemt best een voorbeeld aan Spinoza.

[Van De Standaard van 15 juni 2010]

Ik kan er nog bij vermelden dat het citaat is uit Spinoza's TRACTATUS POLITICUS, CAPUT I, § 4

En over Nil volentibus arduum gesproken, kan ik er nog bij vermelden dat bezoeker van dit weblog, de heer Anton Bossers, over dit Amsterdamse toneelgezelschap publiceerde:

A. Bossers: ‘Nil Volentibus Arduum en Vondel.’ In: Spektator 8 (1978 - 1979), pag. 95 - 103.
 
A. Bossers: ‘Nil Volentibus Arduum: Lodewijk Meyer en Adriaan Koerbagh.’ In: Opstellen over de Koninklijke Bibliotheek en andere studies. Bundel samengesteld door medewerkers van dr. C. Reedijk ter gelegenheid van zijn aftreden als bibliothecaris van de Koninklijke Bibliotheek te ‘s-Gravenhage. Hilversum 1986, pag. 374 - 383.

Reacties

In DE STANDAARD wordt als een handig adagium ook vermeld: "Non omnia possumus omnes", wat door Torfs wordt vertaald als "Wij allen kunnen niet alles". Het is misschien aardig op te merken dat deze aan Vergilius (Zie ECLOGA 2/63-65)ontleende uitdrukking (door Brouwer vertaald als 'niet allemaal kunnen we alles') ook door Spinoza wordt aangehaald in het vijfde, deels politicologische, hoofdstuk van de TTP, om de noodzaak van aller samenwerking te betogen. Vgl. mijn SPINOZA CLASSICUS (2005) p. 211.

Heden (20-5) meldt de Vlaamse tv (BRT 1) dat in de boekhandels de Latijnse woordenboeken niet meer aan te slepen zijn. Ook wordt daar gemeld dat NIL VOLENTIBUS ARDUUM (voor wie wil is niets te moeilijk) teruggaat op een Amsterdamse club, die een grammatica van de Nederlandse taal vervaardigde om het Nederlands te beschaven en te bevorderen. Een specifiek Vlaams perspectief op het kunstgenootschap!