Kunst en het gebruik van Spinoza

In dit blog breng ik een plaatje zonder tekst en een tekst zonder plaatje bijeen, daar het een bij het ander paste en beide tot grotere duidelijkheid komen. Het speelt zich af in 1993.

Ik kwam de tekst tegen op de website van de Leonard and Bina Ellen Art Gallery in Montreal. Daarop een onderdeel met korte kunstbeschouwingen: Ways of thinking.

Bij de tekst die ik daarop aantrof en die ik hierna overneem, zocht ik de bijbehorende afbeelding van een andere galerie, ook in in Montréal, Québec, Canada: Galerie René Blouin.

Hierbij dus de tekst van David Tomas, curator van de Leonard and Bina Ellen Art Gallery in Montreal.

 

Deipnosophistae, 1993
Table installation
Presented at Galerie René Blouin, Montreal
Custom-built table, limited edition book (3)

It is with this work that I began to explicitly conceive of my installations as “performances for the audience”. Deipnosophistae is also the title of a work written in the second century A.D. by the Greek writer Atheneaus of Naucratis in Egypt. The title means “The Banquet of the Learned or Philosophers at Dinner or The Gastronomers”.

This text is an invaluable source of information concerning Hellenistic and Roman literary and cultural practices. Constructed in the manner of Platonic dialogues, it recounts a series of lengthy conversations. It also contains the Greek term Pornea, one of the root sources of the modern term “pornography”. The actual term “pornography” has its origins in two 18th and early 19th-century sources. One of them was related to the development and application of the term by German historians to classify the “obscene” objects recovered from the excavations of Pompeii and Herculaneum.

While ostensibly about the history of the term “pornography” the actual source of the project was a work by the Jewish philosopher Baruch Spinoza: Tractatus de intellectus emendatione (On the Improvement of the Understanding [1662]). The portfolio that was placed on the table in the gallery begins with a quotation from Spinoza’s work. In it, he counsels would be scholars to respect the customs of the city/culture in which they are living and working. This counsel marks the philosophical problem of difference — as defined by the presence in the city of anyone who is not of that city, that is the “other” who must take care of their person and opinions while living in that city, and among the local inhabitants. Thus, Spinoza provides a cautionary note to anyone with an opinion against the normative conditions they are working under. Therefore, they must attempt to respect the norms and, at the same time, control their own arguments through the careful articulation of their opinions so that their expression will not disturb or disrupt those norms.

The exhibition was constructed around a format whereby only two people could view the work at a time. To facilitate the application of this rule people were informed on the invitation card to make appointments to see the work. Another reason for this rule was to make certain that the gallery was in a position to inform any potential viewer that the portfolio on the table in the small exhibition room contained explicit sexual imagery, thus permitting anyone to decide beforehand if they wished to view the project.

 

Ik heb gezocht naar welk citaat uit de TIE dan wel genomen zou kunnen zijn. Het enige dat daarvoor in aanmerking komt, zijn de drie aanbevelingen aan het eind van de inleiding ook wel als eerste hoofdstuk aangeduid - en misschien alleen maar het derde:

1. Spreken naar het bevattingsvermogen van het volk en ons zo gedragen dat we niet belemmerd worden in het bereiken van ons doel. Want het levert ons een niet gering voordeel op indien wij ons zoveel mogelijk aan zijn bevattiungsvermogen aanpassen. Voeg hieraanh toe, dat het op die manier een welwillend oor zal lenen tot het aanhoren van de waarheid.
2. Slechts in die mate aangename dingen gebruiken en genieten, als voldoende is voor het behoud van de gezondheid.
3. Zich tenslotte slechts zoveel geld of andere zaken verwerven als vereistr is om in het levensonderhoud te voorzien en de gezondheid te beschermen en zich aan te passen aan de gebruiken van de staat, voor zover die ons doel niet in de weg staan.
                                                       vert. van Wim Klever van

1. Ad captum vulgi loqui et illa omnia operari, quae nihil impedimenti adferunt, quo minus nostrum scopum attingamus. Nam non parum emolumenti ab eo possumus acquirere, modo ipsius captui, quantum fieri potest, concedamus; adde, quod tali modo amicas praebebunt aures ad veritatem audiendam.
2. Deliciis in tantum frui, in quantum ad tuendam valetudinem sufficit.
3. Denique tantum nummorum aut cujuscunque alterius rei quaerere, quantum sufficit ad vitam et valetudinem sustentandam et ad mores civitatis, qui nostrum scopum non oppugnant, imitandos.

 

Maar hoe dan ook heeft de bespreker een eigen draai aan dat citaat gegeven en zeker de kunstenaars hebben dat gedaan als deze tekst een inleiding moet vormen op seksueel expliciete beelden.
Zo klinkt het eerder als: spotten met Spinoza!