Jorge Luis Borges’ Spinozasonnetten vertaald door Paul Claes

Jorge Luis Borges schreef tweemaal een sonnet over Spinoza: in 1964 en in 1977. Dat tweede sonnet schreef Borges in 1977 voor het Joods Museum van Buenos Aires ter gelegenheid van de herdenking van de dood van Spinoza driehonderd jaar tevoren.
Over beide had ik blogs, met de Spaanse tekst, Engelse vertalingen en dat van 1964 in een vertaling van
Barber van de Pol uit 1984. Van het tweede sonnet bestaat een Nederlandse vertaling van de hand van Robert Lemm.

Op verzoek van “Spinoza in Vlaanderen” vertaalde de Vlaamse classicus en literator Paul Claes, die eerder het eerste Spinoza-gedicht vertaalde, ook dit tweede Spinoza-gedicht van J.L. Borges.
Zowel Paul Claes als Karel D'huyvetters van de website “Spinoza in Vlaanderen” gaan akkoord met de opneming van deze vertalingen in het Poeticum Spinozanum.
Ik voeg ze straks toe aan de eerdere blogs, maar wil in dit blog graag op deze fraaie vertalingen attenderen.

[Ik had origineel en vertaling graag naast elkaar geplaatst, maar dat lukt niet]

 

 

Spinoza

Las traslúcidas manos del judío
Labran en la penumbra los cristales
Y la tarde que muere es miedo y frío.
(Las tardes a las tardes son iguales.)
Las manos y el espacio de jacinto
Que palidece en el confín del Ghetto
Casi no existen para el hombre quieto
Que está soñando un claro laberinto.
No lo turba la fama, ese reflejo
De sueños en el sueño de otro espejo,
Ni el temeroso amor de las doncellas.
Libre de la metáfora y del mito
Labra un arduo cristal: el infinito
Mapa de Aquél que es todas Sus estrellas.

Jorge Luis Borges,
Uit: El otro, el mismo (1964)

 

Spinoza

De transparante handen van de jood
Polijsten in de schemering het glas.
De avond sterft een bange, kille dood.
(De avond die als elke avond was.)
De handen en de lucht van hyacint
Die aan de uithoek van het Getto taant,
Als niet voor die bedaarde man bestaand
Die dromen blijft van een klaar labyrint.
De roem beroert hem niet, dat spiegelbeeld
Van dromen in een droom die hij niet deelt,
De liefde voor de meisjes blijft hem verre.
Verlost
van
metaforen en van mythen
Polijst hij een hard glas zonder limieten:
De hemelkaart van Hem in al zijn sterren.
Vertaald door Paul Claes, 10 juni 2012

 

 

 

 

Baruch Spinoza

Bruma de oro, el Occidente alumbra
la ventana. El asiduo manuscrito
aguarda, ya cargado de infinito.
Alguien construye a Dios en la penumbra.
U
n hombre engendra a Dios. Es un judío
de tristes ojos y de piel cetrina;
lo lleva el tiempo como lleva el río
una hoja en el agua que declina.
N
o importa. El hechicero insiste y labra
a Dios con geometría delicada;
desde su enfermedad, desde su nada,

sigue erigiendo a Dios con la palabra.
El más pródigo amor le fue otorgado,
el amor que no espera ser amado.

Jorge Luis Borges (1977)

 

Baruch Spinoza

 

Het westen met zijn gouden deemstering
verlicht het vensterraam. Geduldig wacht
het handschrift, dat oneindigheid bevracht.
Iemand bouwt God op in de schemering.
Een man laat God bestaan. Het is een Jood
met droeve ogen en een donkere huid;
de tijd drijft hem als de rivier vooruit
waarop de stroom een blaadje verderstoot.
Het maakt niet uit. De magiër werkt voort
aan God met ragfijne geometrie;
vanuit zijn ziekte en vanuit zijn niet
ontwerpt hij God door middel van het woord.
De rijkste liefde werd hem toegewezen:
de liefde die zelf niet geliefd wil wezen.

Vert. Paul Claes, 12 augustus 2012