Inutilis scientia Spinozana [205] merkwaardige Spinoza op cover 'vreemd boek' van Ami Bouganim

Toen ik op ebay deze opvallende cover van dit boek zag gaf ik de naam van de auteur in het zoekvenster in, want ik was het eerder tegengekomen en had er wat materiaal over verzameld. Maar ik bleek er uiteindelijk geen blog over te hebben gemaakt. Wilde ik dit vreemde Spinozabeeld misschien niet verder verspreiden? Het gaat om

Ami Bouganim, Le Testament de Spinoza. Alliance israélite universelle, Paris, 2000

Er moet een relatie zijn met Leo Strauss die in 1932 “Das Testament Spinozas” schreef [cf. blog]. Het gaat ook Bouganim om de relatie van Spinoza tot het jodendom.

Steven Nadler had de moeite genomen een review te schrijven die verscheen in Studia Spinozana (2003) [heb ik niet gezien]. Lionel Lévy schreef een review [cf.] en ook  Daniel Lacerda [PDF]

In het hierna te noemen boek wordt het ook kort besproken door Patrick Rödel die het maar een vreemd boek vond.

In: Charles Ramond (Dir.), Une vie humaine: récits biographiques et anthropologie philosophique. Presses Univ de Bordeaux, 2009 , daarin hoofdstuk van Patrick Rödel, Les "Vies" multiples de Spinoza p. 78 [books.google] over

“- Ami Bouganim, Le Testament de Spinoza (Nadir, 2002). C'est un assez étrange bouquin. L'auteur n'hésite pas un instant à faire parler Spinoza - cela donne des dialogues plutôt croquignolets. Bouganim cherche avant tout à éclaircir les rapports de Spinoza avec le judaïsme: accomplissement et dépassement, telle est sa thèse. La pensée philosophique dc Spinoza, sa méthode lui paraissent fragiles par rapport à l'axe que, lui, Bouganim, retient. Le more geometrico, le laisse sceptique et il reproche curieusement à Spinoza son manque de patience à l'égard de la religion.

Il y a des analyses intéressantes sur l'état d'esprit dc la communauté juive d'Amsterdam. Mais Bouganim veut à tout prix que la philosophie de Spinoza soit toujours déjà présente dans son esprit. Aucune généalogie dc cette pensée n'est esquissée et elle sert à expliquer tous les événements de la vie de Spinoza ou plus exactement elle peut ètre convoquée pour justifier chacune des attitudes qui furent les siennes au cœur de sa vie.”

Enfin, nog maar eens die rare cover - van hier...

     

Reacties

Stan, ik vertel je zeker niets nieuws dat de illustratie een linolium- of houtsnede is. Wat wit is, is weggesneden met een guts. Afhankelijk van de gutsbreedte heb je dus dunne of dikke lijnen. Vandaar de karakteristieke structuur van het beeld. Vind je het raar, of gewoon niet mooi?

Ik vind het merkwaardig [opmerkenswaardig] dat zo'n linoleum- of houtsnede-resultaat als cover voor een boek wordt genomen. De keuze voor dat beeld zegt mogelijk ook al iets over hoe Spinoza binnen in het boek wordt aangepakt. Het boek wordt door een geciteerde bespreker 'vreemd' gevonden. Behalve dat vind ik het ook niet mooi.

Technisch zijn houtsnedes vrij grof, met een sterk zwart/wit contrast. De techniek bloeide in de 16de eeuw (Dürer!) en begin 20ste eeuw (expressionisten). In Spinoza's tijd werd er nauwelijks mee gewerkt. De verfijnder techniek van gravures en etsen had toen de voorkeur. Vandaar misschien de indruk dat er iets 'niet klopt'. Persoonlijk vind ik dit wel een sterke kop. De naam van de kunstenaar heb ik niet kunnen vinden.

Misschien aardig om te weten dat bij een houtsnede het 'langshout' en bij een houtgravure het 'kopshout' gebruikt wordt. Daarom is de eerste grof van structuur en de tweede scherper en verfijnder. Zo kan je met bijna zekerheid zeggen dat voor de afbeelding hierboven linolium is gebruikt omdat je geen hout nerven ziet, alles is egaal zwart. De grote witte stroken rond het hoofd zijn scherp met een brede guts uitgesneden.