"In de voetsporen van Spinoza" excursies zomer 2012 (vervolg)

In vervolg op het eerdere blog over deze zomerexcursies, die Jossie Efrat organiseert, hier een aangepaste tekst. De belangrijkste wijziging is de prijs, daar de Portugese synagoge dit jaar z’n toegangsprijs van 4 naar 12 euro verhoogde.

Op de zondagen 12 augustus en 2 september 2012 worden 2 identieke excursies gehouden waarbij te voet wordt gelopen op de plaatsen waar Spinoza ook heeft verbleven. Aan de hand van 17e en 18e eeuwse plaatjes zal men zich een voorstelling kunnen maken hoe het er toen uitzag, door deze tekeningen te vergelijken met de gebouwen en het straatbeeld van nu. De deelnemers zullen 15 kopieën van deze plaatjes daarbij ontvangen. Het vervoer geschiedt met eigen auto. Op zondagen is het parkeren relatief gemakkelijk. In het centrum van Amsterdam meestal gratis tot 12 uur. In het centrum van den Haag is het na de middag meestal niet gratis, er is daar dan echter wel voldoende parkeerplaats.

Voor degenen die niet over eigen auto beschikken zal een regeling worden getroffen zodat er van Amsterdam naar den Haag meegereden kan worden met anderen, min of meer gratis.

     De Spinoza-excursie op 23 augustus 2009. Jossi Efrat geheel rechts

Programma Amsterdam, Portugese synagoge, met bezoek. Spinoza heeft dit gebouw (van 1675) bij aanbouw kunnen zien, hoewel hij daar kennelijk nooit binnen is geweest. In de synagoge zal worden uitgelegd hoe vroeger de ban werd voltrokken. (Bij Spinoza gebeurde dat op 27 juli 1656, tijdens zijn afwezigheid, in een kleinere synagoge daarnaast, die nu niet meer bestaat.) De huidige synagoge lijkt in een aantal opzichten op dit vroegere gebouw - aan de Houtgracht, waar we ook zullen wandelen.

Op de Houtgracht (nu Waterlooplein) was tevens het ouderlijk huis van Spinoza. Vlakbij zien we ook het nieuwe standbeeld van Spinoza ( 2009).

Ouderkerk a/d Amstel. Kerklaan 10. Rondleiding op de oude joodse begraafplaats met o.a. graven (met leesbare zerken) van de beide ouders van Spinoza. Ook graven van de drie rabbijnen die waarschijnlijk leraren waren van Spinoza: Saul Levi Morteira, Isaac Aboab en de meest bekende rabbijn: Menasse Ben-Israël. Het is niet duidelijk of zij allen ook een actieve rol hebben gespeeld bij de Spinoza-ban van 1656, maar waarschijnlijk geldt dit wel voor de twee eersten. (Ben-Israël was in die tijd in Engeland.)

Rijnsburg, Spinozahuisje op de Spinozalaan 29. Pas gerestaureerd.

We zien er ook exemplaren van boeken van Spinoza, al gedrukt honderden jaren geleden. Indrukwekkend zijn ook de buitenkant van het huisje, en de mooie tuin met borstbeeld van de wijsgeeienr. We zien daarna een tweede standbeeld van Spinoza, in het centrum van Rijnsburg.

Den Haag. Wandelen vanaf de Nieuwe Kerk op het Spui, nr. 175. Hier werd Spinoza op 25 februari 1677 begraven. Dan langs zijn eerste woning aan de Stille Veerkade, en naar zijn laatste woning aan de Paviljoensgracht. Hier zien we ook het meer dan 100 jaar oude standbeeld van Spinoza. Vervolgens wordt gewandeld naar de Plaats (naast het Buitenhof), waar het standbeeld van Johan de Witt (uit 1906) staat, en zal toelichting worden gegeven op de gebeurtenissen bij de Gevangenpoort op 20 augustus 1672 en de betrokkenheid van Spinoza daarbij.

Aanvang excursie: om 10 uur, bij de ingang van de "Esnoga", de grote Portugese synagoge, op het Mr. Visserplein (Jonas Daniel Meijerplein) te Amsterdam, naast het Waterlooplein.
Trams: 9 en 14. Metro: Waterlooplein.

Tijdschema: Gezien de ervaring van verleden jaar proberen we een tamelijk strak schema te handhaven, zodat de excursie niet te veel uitloopt. Er zal tijd zijn voor een late lunch in Rijnsburg, na de bezichtiging van het huisje daar. Deelnemers wordt verder geadviseerd een broodje of iets dergelijks in de auto mee te nemen.

Men kan uiteraard wel even stoppen onderweg voor iets drinken en toilet.

Er zijn toiletten in de Amsterdamse synagoge en in Rijnsburg.

Op de begraafplaats zijn echter geen toiletten.

We proberen omstreeks 12 uur al uit centrum Amsterdam weg te rijden.

Bezichtiging in Ouderkerk is dan van ca. 1240 tot 1330.

Bezichtiging huisje in Rijnsburg van 1420 tot 1520 uur.

Begin rondleiding in den Haag ca. 1640 uur. Einde excursie ca. 1830.

Heren dienen in de synagoge en op de joodse begraafplaats een pet, hoed of elk ander hoofddeksel te dragen.

Voor dames is geen bijzondere kleding vereist.

Kosten: € 35 -p.p. Voor bezitters van een Museumjaarkaart: € 23. -Dit is incl. entreegeld bij de Portugese synagoge, entreegeld voor het Spinozahuis in Rijnsburg, en een mapje met kopiën van de relevante oude plaatjes. Leden van de Spinoza-vereniging betalen resp. € 32.- of € 20.- ,

Aanmeldingen; Jossi Efrat 06 81 41 87 59  jossiefrat@hotmail.com 

De excursie is initiatief van Jossi zelf, er staat geen organisatie achter. Jossi is lid van de Spinoza-vereniging en werkzaam als gids en reisleider, buiten Nederland vooral in het Midden-Oosten. Is bekend met het jodendom en praat Hebreeuws en ook Arabisch.