Hoe ontstaan volgens Spinoza meningsverschillen?

Aanleiding voor dit blog is een mailtje, waarin Wim Klever mij een screenshot van onderstaand Facebookbericht van hem zond.

Voor ik dat upload eerst dit. Spinoza heeft de overtuiging dat mensen die hun rede volgen en naar de voorschriften van hun rede leven, geen verschil van mening zullen hebben, laat staan ruzie zullen maken. Die eenstemmigheid die hoort bij het volgen van de ratio, gaat bij hem zelfs zover dat er als allen hun ratio volgen er niet eens een staat nodig zou zijn om de gemeenschappelijke dingen te reguleren - dan doen ze het in optimale onderlinge eenstemmigheid in grote eendracht immers samen. Als we onze uitwisselingen vanuit adequate kennis zouden doen, hoe zouden we dan met elkaar van mening kunnen verschillen? Bekijk vanuit deze achtergrond dit bericht:

 

Nam revera dum sibi maxime contradicunt, vel eadem vel diversa cogitant ita ut quos in alio errores et absurda esse putant, non sint.

Hier een aantal vertalingen: 

Het is dus duidelijk dat Klever in zijn Ethicom aldus vertaalt:

Want om de waarheid te zeggen vooral doordat zij zichzelf tegenspreken (dum sibi contradicunt) denken zij of hetzelfde of verschillende zaken, zodat zij elkander ten onrechte van dwalingen of ongerijmdheden beschuldigen.

Want terwijl zij elkaar grootelijks tegenspreken, denken zij in werkelijkheid òf beiden hetzelfde òf elk over iets anders, zoodat de dwalingen en ongerijmdheden welke zij bij elkaar veronderstellen, in het geheel niet bestaan. (Suchtelen - nl)

"want terwijl zij elkaar lijnrecht tegenspreken, denken zij in feite of aan hetzelfde of aan geheel verschillende dingen, zodat de vermeende vergissingen en de bij de ander veronderstelde onzinnigheden niet bestaan. (Krop)

Want terwijl ze elkaar het hardst tegenspreken, denken ze in feite ofwel hetzelfde ofwel verschillende dingen, zodat wat ze in de ander als vergissingen en absurditeiten beschouwen, dat niet zijn. (Vermeulen)

Denn tatsächlich ist es so, daß, während sie einander heftig widersprechen, entweder der eine geradeso denkt wie du andere oder der eine an etwas anderes denkt als der andere; so daß die Irrtümer und Widersinnigkeiten, welche bei den andern angenommen werden, gar nicht bestehen. (Stern - de)

Pues, en realidad, cuando más se están contradiciendo, o están pensando lo mismo, o están pensando cada uno en una cosa distinta, de modo que lo que estiman ser errores o absurdos del otro, no lo son. (Peña - es)

En réalité, dans le temps même où ils se combattent le plus, ou ils pensent enfin la même chose ou ils pensent des choses différentes, de sorte que ce que l'on croit être erreur ou absurdité chez l'autre n'est en réalité ni faux ni absurde. (Misrahi - fr)

En réalité, tandis qu'ils se contredisent le plus, ils pensent la même chose ou pensent à des choses différentes, de sorte que ce qu'on croit être une erreur ou une obscurité en autrui, n'en est pas une. (Appuhn - fr)

De enige die het à la Klever lijkt te vertalen is Elwes:

For, as a matter of fact, as they flatly contradict themselves, they assume now one side, now another, of the argument, so as to oppose the opinions, which they consider mistaken and absurd in their opponents. (Elwes - en)