[Hersteld] The Yahoo! Spinoza-group

Teruggehaald uit het cachegeheugen van Google, nadat blogse.nl alle blogs van 2½ maand gewist had.

The Yahoo! Spinoza-group

Een Yahoo!-groep is een van de vele internet 'gemeenschappen' "where people with a shared interest meet, get to know each other, and stay informed."

Al eerder wees ik hier op zo'n internetgroep die zich bezighoudt met Spinoza. Je moet er niet te vaak langs gaan, want dan kun je er knettergek van worden. Maar soms is het een aardige manier om ontdekkingen te doen, doordat er altijd wel links worden aanbevolen naar interessante op het www beschikbare teksten.

Deze Yahoo!-Spinozagroep bestaat al bijna tien jaar. De eerste input gaat  over 'Deleuze & Negri on Spinoza' en dateert van 18 december 1998. In het begin zie je de initiatiefnemer(s) of moderator(s) moeite doen om drie verschillende Spinoza-netten bij elkaar op één net te krijgen. De recentse input is nr 2918 van 6 augustus alweer (dus zo hard loopt het niet meer). Deze laatste gaat over "Semiotics, Spinoza & Star Trek" - een onderwerp waar meerderen mee bezig blijken te zijn. Voor dezen hier een plaatje van Starship troopers van Paul Verhoeven (ook al een cultfilm geworden), waarin een filosofiedocent les geeft over Spinoza.

[van hier] zie de afbeelding van Spinoza aan de wand van het klaslokaal.

 

Een paar items terug vond ik deze link naar een interview in Contemplate (een joodse uitgave in PDF) met Rebecca Goldstein. Daarin motiveert ze weer eens hoe en waarom ze Spinoza tweekeer bedroog: 1] door naar de meer persoonlijke kant van z'n biografie te graven om hem te begrijpen en 2] door haar boek over hem op te laten nemen in de “Jewish Encounters” series, waarmee ze hem stempelde als joodse denker. In mijn bespreking van de vertaling van haar boek "De onbekende Spinoza" beschreef ik al hoe mij dat was opgevallen.

Wel aardig is te lezen hoe ze een verbinding legt tussen de ambities van de moderne theoretische natuurwetenschap en Spinoza's metafysica. 

"The Theory of Everything is the mind of God. The Theory of Everything, in fact, is God.
Still, Spinoza’s conception of God bears some similarities to the traditional religious conceptions of God we find in Judaism, Christianity and Islam. It is, first of all, the final explanation, the explanation beyond which there simply is no more “why?” It’s also, for Spinoza, an object of adoration; to know God is necessarily to love God, to take sustained pleasure in the beautiful (in the same sense in which mathematics is beautiful) self-explanatory system, the apprehension of which spreads our minds out just as far as they’re capable of going, a state which Spinoza calls the Intellectual Love of God.
[..] Spinoza’s God, the Theory of Everything, explains why it is the theory and why it—and therefore the world—had to be realized. To know God is to know that the world couldn’t possibly have been otherwise. God’s will is a null concept when it comes to explaining why there is something rather than nothing. So, too, when it comes to ethics. For Spinoza there are ethical truths—his magnum opus is called, after all, the Ethics—but the real difference between right and wrong action follows from the truths of human nature and what truly benefits and harms us, rather than from the will of God."

Aan dit interview met Rebecca Goldstein kun je al een beetje merken dat ze Steven Pinker als partner heeft; ik weet niet sinds hoelang. Nu ben ik benieuwd of Pinker in z'n volgende boek laat merken iets van Spinoza bestudeerd te hebben. In het boeiende boek dat ik momenteel lees, "Het onbeschreven blad. Over de ontkenning van een aangeboren menselijke natuur", denk ik op heel veel pagina's: net Spinoza of: dat zou Spinoza hebben kunnen zeggen. Maar die filosoof komt er niet in voor, alsof Pinker nooit van hem gehoord heeft. Ik neem aan dat zijn Rebecca hem wijzer zal maken.

Reacties

Ja, Rebecca heeft een interessant en intrigerend boek geschreven dat zij in diverse interviews ook op aantrekkelijke wijze toelicht. Je hebt daar nu wat uit gedestilleerd dat mij ook erg aansprak toen ik het las. De 'radical objectivity' van Spinoza vanwege zijn 'outside view of oneself', bestaande in wat zij niet ten onrechte met de moderne uitdrukking 'theory of everything' karakteriseert etc. Een en ander wijzen ook duidelijk op haar natuurkundige interpretatie van Ethica 1, zoals ik die zelf ook voorsta. Nog veel andere mooie passages tref ik in haar werk aan, die ik zou willen citeren.Toch denk ik dat zij niet ver genoeg is doorgedrongen in de fysica van Spinoza en dat zij in haar onderwijs en persoonlijke studie voor deel 2 is gestopt (en dat zij ook verkeerde boeken over Spinoza, zoals die van Bennett, aanbeveelt). Ik mis bij haar ook vertrouwdheid met Spinoza's epistemologie, het inzicht in de effectiviteit van de reacties, het gevoel voor Spinoza's politieke bias (althans in haar boek). - Maar er is wel iets anders waarin zij de tijd vooruit is. Zij geeft herhaaldelijk uiting aan haar vermoeden of hypothese, dat Locke na Spinoza's dood moet hebben verkeerd met vrienden van Spinoza of althans mensen die zijn invloed hadden ondergaan, en zich daar veel van had toegeeigend, hetgeen vervolgens weer invloed uitoefende op de founding fathers van America, Madison en Jefferson. Zo schreef zij in de NYT "But Locke had himself been influenced by Spinoza's ideas on tolerance, freedom and democracy...Locke decisively moved in the direction of Spinoza. He now accepted ... that the legitimacy of the state's power derives from the consent of the governed..." Geruime tijd geleden heb ik daarover contact gezocht met haar om te informeren of zij specifieke 'evidence' had voor deze bewering. Die had zij niet. Zoals ik je misschien wel eens heb verteld heb ik die wel en hoop ik daarover nog te publiceren.
Nog even over de 'theory of everything' die zij in Spinoza's godsbegrip ziet. Ik ken geen betere toelichting daarop en bevestiging daarvan dan De Volder's fenomenale vergelijking van god met de denkende machine (mijn 'Mannen rond Spinoza' pag. 219).
Verder vertelde de uitgever Eburon mij dat Ethicom, 2e druk, weliswaar gelijmd is, maar dat die lijm van zulke sterke kwaliteit is, dat het boek niet uit elkaar valt. Mocht dat toch het geval zijn, dan zouden zij het terugnemen! Dus wat is nu nog je risico?

Bedankt voor je reactie, Wim. Zo wordt dit weblog almaar interessanter. Fijn te merken dat je ook zo enthousiast over Goldsteins boek en haar diverse toelichtingen bent - mét bijpassende kritiek uiteraard.
Je 'Mannen rond Spinoza' ligt gereed door mij te worden gelezen. Ik zal dus extra alert zijn op wat je over De Volder schrijft.
Ik wist intussen al dat ik me een eigen exeplaar van Ethicom zou aanschaffen. Hopelijk is die lijm niet té sterk en biedt het niet teveel weerstand tegen volledig openklappen. Daarom heb ik juist graag genaaide boeken die volledig open kunnen. We zullen zien.