Emma Lazarus (1849 - 1887) 'dichteres van het vrijheidsbeeld' met interesse in Spinoza

De Amerikaanse dichteres en activiste Emma Lazarus werd in New York City geboren in een welgestelde Portugees-sefardische familie, die al van voor de Amerikaanse Revolutie in Amerika woonde. Ze genoot het voorrecht van privé onderwijs. Hoewel ze thuis af en toe wel eens een joodse feestdag vierden, werd ze niet echt godsdienstig opgevoed. Later verwees ze naar de “godsdienstige versteende vormen”.
Ze begon al vroeg, als teenager, poëzie te schrijven. Haar eerste gedicht publiceerde ze op zeventienjarige leeftijd, waarmee ze meteen haar entree maakte in de New Yorkse literaire elite. Ze vertaalde Middeleeuwse sefardische gedichten en Heinrich Heine, over wiens bekering tot het christendom ze een fel essay schreef. Als Joodse intellectueel had ze iets met Disraeli, Spinoza en Heinrich Heine - een seculaire jood, een ketter en een geloofsverzaker (Caleb Crain).

Zowel in dichtvorm als in proza nam ze het op tegen de vervolging van de joden in Rusland in de 1880-iger jaren. Ze bezocht de vluchtelingen voor de progroms op Ward’s Island, streed voor goed sanitair, voor educatie en werkmogelijkheden. En in haar wekelijkse column in de America Hebrew beschreef zij haar visie op een seculiere joodse staat in Palestina, jaren voor het Zionisme ontstond!

Emma Lazarus geloofde hartstochtelijk in haar terechte plaats binnen de joodse en Amerikaanse naties; hartstochtelijker wilde ze zelfs meetellen onder de burgers van de Amerikaanse literaire wereld. Ondanks haar overtuiging en haar wensen bleef Lazarus een vreemde binnen beide naties die ze zo gepassioneerd verdedigde. Als vrouw kon ze in Victoriaans Amerika niet stemmen. Als joodse was ze onderhevig aan antisemitisme. Als joodse vrouw had ze niet de privileges die mannen volgens de orthodoxe joodse wet hadden. Desondanks schreef Lazarus poëzie, essays en fictie waarin ze krachtig haar overtuiging articuleerde dat ze hoe dan ook een Amerikaanse joodse burger wilde en mocht zijn. (Diane Lichtenstein)

Edward Moran (1829-1901)Frankrijk wilde in 1883 Amerika een groot koperen standbeeld van een vrouw met toorts schenken, het beeld Liberty Enlightening the World”, maar dan moest Amerika de kosten van het voetstuk op zich nemen. Het bleek nog niet eenvoudig om dat geld te verwerven en daarom vroeg het ‘Bartholdi Pedestal Fund’ Emma Lazarus om een gedicht te schrijven voor de fondsenwerving. Dit sonnet “The New Colossus”, geschreven in 1883 voor deze geldinzameling, werd in een bronzen plaat ingegraveerd in de voet van het Vrijheidsbeeld. Haar reputatie berust vooral op dit ene gedicht. Door haar gedicht "The New Colossus" "the Statue has been glorified to articulate symbolically the ideals that America believes it represents. The poem itself transforms the outsider, the "homeless" newcomer, into an insider who brings new vitality to her/his adopted nation. And, in retrospect, the poet ironically became the insider she wanted to be by valorizing the outsider." (aldus Diane Lichtenstein) John Hollander die in 2005 een selectie van haar gedichten bezorgde, noemt het gedicht ironisch.

Maar zorg voor immigranten was bepaald niet de officiële boodschap van het Vrijheidsbeeld. De dichter James Russell Lowell kon dan wel zeggen dat het gedicht het beeld een “raison d’être,” gaf, maar de politici en bestuurders waren minder enthousiast en het gedicht werd dan ook niet voorgedragen bij de officiële onthulling in 1886. En het gedicht werd min of meer vergeten tot er in de 30-iger jaren  de immigranten mee werden verwelkomd. (Caleb Crain). Sterker nog:

Emma Lazarus was not even invited to the opening ceremony (Jeanne-Emilie, Bartholdi's wife, and Ferdinand de Lesseps' 8 year old daughter Tototte, were the only women allowed on the island during the ceremony) and the bronze plaque with the poem was not mounted in the Statue until 1903, and then only because of a private donor. The poem itself was not widely recognized until about 1930. The bronze plaque containing the poem is now mounted in the Museum in the base of the Statue. [Hier]

                    

Emma Lazarus begon een artikel in 1882 over Disraeli [“Was the Earl of Beaconsfield a Representative Jew?” In: Century Illustrated Monthly Magazine 23 (April, 1882), 940] als volgt:

"In order that a single man shall represent a people, it is certainly unnecessary that he shall embrace, in the most perfect degree, the whole gamut of qualities ever possessed by the united members of his race. In other words, taking Spinoza and Shylock as the opposite poles of the Hebraic character, it is not requisite that the representative Jew shall be, at the same time, Spinoza and Shylock. All that is required is that he shall furnish us with an epitome of the race-features common to both, and give us an example, on however limited a scale, of the master quality of each."

Iets verderop schrijft ze dat Disraeli "shared with the inspired Hollander the distinctively national combination of mysticism and cool-headed shrewdness, together with indomitable energy, unhesitating self-confidence, and indefatigable self-confidence."  [Hier]

             

In haar gedicht In Exile komt het volgende, vijfde, couplet voor:

Freedom to love the law that Moses brought,
      To sing the songs of David, and to think
The thoughts Gabirol to Spinoza taught,
      Freedom to dig the common earth, to drink
The universal air—for this they sought
      Refuge o'er wave and continent, to link
Egypt with Texas in their mystic chain,
And truth's perpetual lamp forbid to wane.

Om de versregel ‘The thoughts Gabirol to Spinoza taught’, te kunnen begrijpen kun je op Wikipedia vinden dat Solomon ibn Gabirol een Andalusisch-Hebreeuwsche dichter en joodse filosoof was (ca 1021 – 1058). Maar dan is het toch echt handig om Wolfson bij de hand te hebben en bij hem te kunnen lezen “The title of the Tractatus de Intellectus Emendatione is evidently a paraphrase of Ibn Gabirol's ethical work which translated into Latin would read Tractatus de Animae Virtutum Emendatione [Sefer tikkun Middot ha-Nefesh]”

Emma Lazarus stierf op 38-jarige leeftijd aan de ziekte van Hodgkin.
Diagnosed with Hodgkin's Disease during a vacation in Europe, she returned to New York in 1887, the year after the Statue of Liberty went up. As her ship entered the harbor, she was too ill to come out on deck to view the statue. Emma Lazarus never saw the monument to freedom her famous poem helped build. [Hier]

 

Op YouTube zijn wel 50 video's te vinden over dit gedicht, The New Colossus, en het Vrijheidsbeeld. Het gedicht dat hier wordt gelezen, is te vinden na de video. 

The New Colossus 

Not like the brazen giant of Greek fame,
With conquering limbs astride from land to land;
Here at our sea-washed, sunset gates shall stand
A mighty woman with a torch, whose flame
Is the imprisoned lightning, and her name
Mother of Exiles. From her beacon-hand
Glows world-wide welcome; her mild eyes command
The air-bridged harbor that twin cities frame.
“Keep, ancient lands, your storied pomp!” cries she
With silent lips. “Give me your tired, your poor,
Your huddled masses yearning to breathe free,
The wretched refuse of your teeming shore.
Send these, the homeless, tempest-tost to me,
I lift my lamp beside the golden door!”

Emma Lazarus, 1883

 

Bronnen

Emma Lazarus op Viswiki 

In Memoriam voor Emma Lazarus in: The Century Illustrated Monthly Magazine. The Century Co. New York. Vol. 36 (14 New Series), Number 6, October 1888

Diane Lichtenstein in "Words ans Worlds: Emma Lazarus's Conflicting Citizenships"(in:Tulsa Studies in Women's Literature, Vol. 6, No. 2, Woman and Nation (Autumn, 1987), pp. 247-263) [Hier]

Mother of Exiles by CALEB CRAIN. In: The New York Times, December 31, 2006

Interview met Esther Schor, poet and professor of English at Princeton University, about her new biography: Emma Lazarus.

Emma Lazarus: 'Was the Earl of Beaconsfield a Representative Jew?' Century Illustrated Monthly Magazine 23 (April, 1882), 940 [Hier]

In Exile and other poems (hier en hier]

Emma Lazarus bij Poetry Foundation

Esther H. Schor: Emma Lazarus. Nextbook (Jewish encounters), 2006  books.google

John Hollander presents a fresh selection of Emma Lazarus's powerful verse books-google

Bernard Glassman: Benjamin Disraeli: The Fabricated Jew in Myth and Memory. University Press of America (Studies in Judaism), 2003  books.google

Manuel Luciano da Silva - the odyssey of the Portuguese Sephardic Jews in America