Dr. Ursula Goldenbaum, inleider tijdens de Spinoza-zomerweek

In de komende Spinoza zomerweek die over een maand (van 26 t/m 30 juli 2010) in de ISvW in Leusden zal worden gehouden, is het thema: Spinoza voor en tegen door de eeuwen heen.

Het zal dan gaan om de receptie van de filosofie van Spinoza die door de eeuwen heen op heel verschillende manieren is begrepen en uitgelegd. Steeds gaf zijn werk aanleiding tot grote verschillen van inzicht en tot felle polemieken tussen bewonderaars en critici.

De diverse golfbewegingen van voor- en tegenstanders komen aan bod. De eerste in de Nederlanden van de 17e en 18e eeuw; de opleving in de Duitse Romantiek en Idealistische Filosofie die begon met de 'Pantheismusstreit' resp. ‘Spinozastreit’; de 19e eeuwse materialistisch-naturalistische van Van Vlodrop en de kunstzinnige van de beweging der Tachtigers en tenslotte de marxistische receptie in het Frankrijk van de 60-iger jaren: Louis Althusser, Gilles Deleuze en Alexandre Matheron.

De cursus zal worden begeleid door dr. Miriam van Reijen. Inleiders zijn o.a. prof.dr. Wiep van Bunge, dr. Ursula Goldenbaum, dr. Henri Krop en dr. David Wertheim.

Van deze vier was dr. Ursula Goldenbaum mij nog niet bekend. Over haar heb ik enige informatie op internet bij elkaar gesprokkeld die ik hier voor belangstellenden doorgeef.

Ursula GoldenbaumDr. Ursula Goldenbaum ontving haar filosofieopleiding aan de Berlijnse Universiteit van de DDR waar ze in 1983 haar doctorsgraad behaalde. Ze is ‘habilitierte Philosophin’ - in 2001 deed ze haar Habilitation aan de Technische Universiteit van Berlijn. Ze werd een prominent wetenschappelijk deskundige in de vroeg-moderne filosofie, de Europese Verlichting en ze lijkt mij, zo leid ik uit vele publicaties en inleidingen af, bovenal een Leibniz-deskundige te zijn. Zij is verbonden aan het Department of Philosophy, Emory University.

Het belangrijkste misschien voor het Spinozisme is haar ontdekking van en publicatie over de door Leibniz gemaakte aantekeningen in zijn exemplaar van Spinoza's Tractatus Theologico-Politicus.

Enige van haar publicaties:

Gottfried Wilhelm Leibniz: Philosophische Schriften und Briefe: 1683-1687. Hrsg. von Ursula Goldenbaum. Akademie Verlag (Philosophiehistorische Texte Series), 1992 [books.google

Einführung in die Philosophie Spinozas (Hagen, 1993) 

Ursula Goldenbaum: Leibniz as a Lutheran. In: Allison Coudert, Richard Henry Popkin, Gordon M. Weiner (Ed.): Leibniz, mysticism, and religion. Volume 158 van Archives internationales d'histoire des idées. Springer, 1998, p. 169 – 192 [books.google]

Op het "Twentieth World Congress of Philosophy; Paideia: Philosophy Educating Humanity, Boston, Massachusetts U.S.A. August 10-16, 1998" - Ursula Goldenbaum (Germany) Leibniz' Criticism of Newton in the Light of Their Confessional Differences [Hier]

Ze verzorgde een heruitgave van de vertaling door Moses Mendelssohn van:
Jean-Jacques Rousseau: Von der Ungleichheit unter den Menschen. Transl. by Moses Mendelssohn. (Weimar, 2000)

Voor de Vereniging Het Spinozahuis sprak ze over Leibniz’ vroege fascinatie voor Spinoza’s TTP. Ursula Goldenbaum: Zwischen Bewunderung und Entsetzen. Leibniz' frühe Faszination durch Spinoza's Tractatus theologico-politicus; Eburon, Delft, 2001 (Mededelingen vanwege het Spinozahuis 80)

Ursula Goldenbaum, Spinoza’s Parrot, Socinian Syllogisms, and Leibniz’s Metaphysics, in: American Catholic Philosophical Quarterly, Volume 76, Number 4 – 2002 [Leibniz,  Edited by Donald Rutherford] [Hier]

Op 8 mei 2003 sprak dr. Ursula Goldenbaum in Berlijn over: Moses Mendelssohn (1729–1786) [Hier]

The 2006 conference at Emory University, organized by Ursula Goldenbaum, was on Leibniz and mathematics. The subject of this International conference was The Metaphysical and Mathematical Discussion of the Infinitesimals in Leibniz’ Time. [Hier]

Ursula Goldenbaum: Leibniz - a Common Rationalist. The Empirical Approach of Rationalism [Waar? Wanneer?]:

Because of Kant’s critique of Rationalism we tend to conceive of Rationalism and Empiricism as the two schools of early modern philosophy which are brought together by Kant’s Transcendental philosophy. This view suggests that empiricism was interested especially in experience whereas rationalism ignored experience and argued merely by reason as mathematics does. As long as the interest in Leibniz was focused above all on his logic there was no strong opportunity to become aware of his intensive efforts to develop a methodological approach to experience for various empirical sciences as other rationalists did as well. It was only within the last few years that the methodological rationalistic approach to experience was rediscovered. Now some scholars even want to claim that Leibniz wasn’t at all that strong a rationalist or at least that he developed two different levels of rationality, a weak and a strong reason. I want to show that rationalism was concerned from its very beginning with a methodological approach to experience and that it was rationalist philosophers like Spinoza, Leibniz and Wolff who developed a strong concept of experience whereas empiricists such as Locke appealed to experience but without any strong concept of experience. [Hier DOC]

 

In de Journal of the History of Philosophy, [Volume 47, Number 1, January 2009] recenseerde zij Manfred Walther, editor. Die Lebensgeschichte Spinozas. Specula, 4, 1–2. Stuttgart-Bad Cannstatt: Frommann-Holzboog, 2006. 2 volumes. Pp. xxxiv + 907.  [Hier]

 

CoverGoldenbaum, Ursula & Jesseph, Douglas (Eds): Infinitesimal Differences. Controversies between Leibniz and his Contemporaries. De Gruyter, 2008

Bij the Montreal Interuniversity Workshop in the History of Philosophy 2010: Professor Ursula Goldenbaum (Department of Philosophy, Emory University) "Spinozism in 18th-Century Germany and the Question of Jewish Emancipation" [Hier]

 

Op internet was ik al geruime tijd geleden deze tekst tegengekomen, nu zegt de naam van de auteur me iets meer:  
Jüdische Ethik: Spinoza und der Spinozastreit [hier]
Aldaar overzicht boeken van en over Spinoza in 't Duits

 

(N.B. Aanmelding voor de cursus is nog mogelijk tot 1 juli 2010 bij Het Spinozahuis, onder 'agenda')

Reacties

Jawel, hoor, de ongelooflijk sterke invloed van Spinoza op de 18e eeuwse 'Engelse' filosofen Locke, Mandeville en Hume komt niet aan bod in de cursus VOOR EN TEGEN SPINOZA DOOR DE EEUWEN HEEN! Hun authentieke en zelfs magistrale verwerking van zowel de TTP als de Ethica wordt niet eens opgemerkt door de organisatoren van de Leusden-week en daarmede gedachteloos achter het gordijn geschoven. De Engelse clandestiene RECEPTIE van Spinoza (want dat was het), die ons o zo veel over Spinoza kan leren, moet het in hun archaische gedachtengang afleggen tegen de Duitse ROMANTISERING van Spinoza, de idealistische verkachting van Spinoza, het Frans-Marxistische misbruik van Spinoza en Hollandse populariserende versimpeling van Spinoza. De vereweg interessantste en leerzaamste periode ... Maar waar maak ik me druk om? Ik wens de deelnemers veel intellectueel genot toe en hoop voor hen dat zij niet al te zeer (in het Engels of Duits) worden lastig gevallen met de onnozelheden van de COURTIER Leibniz!