Dingen die mij verbazen

Onder de dingen waarover ik me verbaas behoort een cursus die bij de ISVW onder de titel Twittercanon van de filosofie in het weekend van 28 en 29 april a.s. wordt gegeven, waarbij dertig filosofen in één weekend worden besproken. Een half uur per filosoof, bijgehouden met een schaakklok! Een 'filosofische speed date', waarna cursisten “precies weten welke denkers hen aanspreken en bovendien een staalkaart krijgen van de Westerse filosofie.” Voor wie zoiets gelooft. Zal ook Spinoza in razende vaart voorbijkomen?

Dit boek De Filosofie twittercanon gaat tijdens de maand van de filosofie bij Boom uitkomen. Daarvan weten we al dat Spinoza er in zal voorkomen.

Een boekje dat mij ook niet aanspreekt is Op de bank bij Kant. Van 18 filosofen wordt in kort bestek iets over leven en leer geboden. Vervolgens wordt aan de hand van vier cases nagegaan welke hulp bij problemen van de inzichten die zo’n filosoof biedt verwacht kan worden. Sommige korte weergaven spraken me nog wel aan, maar de toepassingen (diagnosen en therapieën) vond ik nietszeggend en ongeloofwaardig.
Ook Spinoza wordt behandeld en waarmee een van de cliënten dan geholpen zou moeten worden, is met zijn ‘caute’! Het is een en al oproep tot voorzichtigheid, waarbij nauwelijks verband met zijn filosofie wordt gelegd. 

De auteur relativeert zijn filosofische praktijk wel met opmerkingen als: “Het zoeken naar zelfkennis is geen ziekte en heeft daarom geen arts of therapeut nodig die het zoeken moet genezen of uit de wereld moet helpen.” Je zou zeggen: en heeft ook geen zgn. praktijkfilosoof  nodig! Zo’n praktijkfilosoof mag niet in de weg lopen, zegt de auteur in een nawoord,  en dient vooral iemand te zijn die ooit zelf flink heeft getwijfeld en risico’s is aangegaan. Het moet niet iemand zijn die vasthoudt aan zijn eigen heilige huisjes.
Allemaal goed en wel, maar de uitgeschreven tekst komt op mij soms behoorlijk normatief over. Ik zou zeggen, aan de kant met Op de bank bij Kant.

 

Maar uitgevers zien dit soort boekjes wel zitten. Er verschenen er vele, recent nog dit Dans le lit des philosophes , dat ook een hoofdstuk heeft “Spinoza: la vertu à la hollandaise.” [zie hier]

 

 

Komende maand gaat bij uitgeverij Balans verfschijnen van Frédéric Lenoir Handleiding voor een evenwichtige geest en een kalm gemoed.

Ja, ja, mooi op tijd voor de maand van de filosofie.  De uitgever citeert  de auteur:

'Van al mijn filosofische en spirituele boeken is dit het meest toegankelijke, maar waarschijnlijk ook het nuttigste', aldus Frederic Lenoir. Hij laat niet alleen de levenslessen van grote denkers als Confucius, Aristoteles, Spinoza en Montaigne de revue passeren. Hij beschrijft ook hoe hij zelf geworsteld heeft met het ware, het goede en het schone. 'Ons levenspad bestaat uit de overgang van onwetendheid naar kennis, van angst naar liefde.'

 

Dan zie ik toch meer in een boekje als dat van  dr. phil. Mathias Jung ,  Psychotherapeut und Philosoph am Gesundheitszentrum Dr.-Max-Otto-Bruker-Haus in Lahnstein , die dit boekje over Spinoza schreef, dat aldus wordt toegelicht:

Baruch des Spinoza (1632 -1677), von der christlichen und jüdischen Orthodoxie gleichermaßen als Ketzer verfolgt, ist der erste Konfessionslose der neueren Geschichte. Seine philosophische Revolution enthält das "Projekt Moderne": Säkularisierung. Historische Bibelkritik. "Erlösung" des Menschen durch Vernunft. Demokratie.  Vor allem aber formuliert der niederländische Humanist einen Gott im Zeichen von Toleranz und einer ökologisch modernen Heiligung der Natur: Deus sive natura - Gott ist Natur. Natur ist Gott.  [cf hier]

       

Inhalt

Häretiker oder Heiliger? Der Skandal Spinoza 7
Die republikanische Revolution: Ein geistiger Kämpfer 23
Die Bibel - ein Menschenwerk: Die Kritik der Religionen 45
Der Zweck des Staates: Die Freiheit der Bürger 87
Gott ist tot. Gott lebt. Eine kopernikanische Wende 103
Die göttliche Natur: Mahnung an die Moderne 129
Die Macht der Gefühle: Das Andere der Vernunft 147
Die Provokation des Denkens: Atheismus oder Freie Religiosität? 181
Der Denker der Diesseitigkeit: Die "Lüfte der Zukunft" 205

                                                                                * * *

[NB. Uit dit boekje komt de cartoon die ik vandaag "Voor Valentijn" gebruikte]