Dichter Lucas Hirsch, "verslaafd geraakt aan Baruch Spinoza," is boos en verontwaardigd

 

Telkens lees je dat de derde dichtbundel van de Nederlandse  dichter Lucas Hirsch (1975) de titel Dolhuis draagt. Maar de volledige titel luidt: Dolhuis natura naturata [Uitgeverij De Arbeiderspers, Utrecht, september 2012; 71 blz. € 16,95]. Veelzeggend, die toevoeging zowel als de weglating.

“Lucas Hirsch in opstand tegen een op hol geslagen wereld”, luidt de ondertitel van een bespreking van zijn bundel vandaag in Trouw. In het bijgeplaatste gedicht Nr. 18 (alle gedichten dragen een nummer) dat niet op de website werd geplaatst, blijkt hoe doordrongen van determinisme het is:

Raak je als bankier tienduizend euro kwijt
noemt men het fraude
Laat je er vijfhonderd miljoen verdwijnen
heet het een verkeerde investering

Onthoud dat het niet aan u ligt
Het is de maatschappij die zegt
dat u goed kan zingen, dik bent of een man van naam

Ik consumeer
Jij consumeert
Wij consumeren elkaar

         [en zo verder. En het eindigt met:]

Onthoud dat het nooit aan u ligt
dat u een hypotheek met woekerrente afsluit
De kleine lettertjes in het contract niet leest

        Lucas Hirsch

Kortom alles gebeurt - vrije wil en verantwoordelijkheid bestaan niet. Lucas Hirsch heeft Spinoza gelezen, zoveel is duidelijk. In een interview in Ezzulia zei hij: "Verder lees ik graag biografieën over filosofen en lees daarna de werken. Zo ben ik verslaafd geraakt aan Baruch Spinoza." Maar aan het blije van Spinoza (bene agere et laetari) is hij nog niet toe – hij zit vol woede en verontwaardiging en slaat de maatschappij terug. Zie de dichter met bokshandschoenen op de cover!

De bundel werd in september met deze woorden aangekondigd: "In deze derde bundel van Lucas Hirsch belanden we met de poten in de Hollandse klei. Dolhuis handelt over een land en een geestelijk klimaat in crisis. Een bundel als een vuistslag, maar dan met een fluwelen handschoen. De gedichten zijn beurtelings grof, teder, hard, sensueel, genuanceerd, lomp, geëngageerd en nog veel meer. Het taalgebruik is on-poëtisch, niet lyrisch, eerder grof en apolitiek.

Waar Hirsch’ tweede bundel tastzin handelde over een persoonlijke en innerlijke identiteitscrisis, handelt dolhuis over een identiteitscrisis van de mens in zijn omgeving. De bundel is als een spiegel van de huidige maatschappij. De nieuwe bundel gaat over u en mij, over Nederland in crisis, over Henk en Ingrid, over de verhuftering van de maatschappij, de versplintering van de politiek, nieuwe idealen in oude jasjes, oude idealen in nieuwe jasjes, over de rol van kunst en de literatuur in deze maatschappij, de rol van de dichter in de maatschappij en over de waan van de dag waar we allemaal in verstrikt zijn geraakt, geen antwoord op hebben en in dreigen te verdrinken. Nederland staat op een keerpunt in de geschiedenis en de vraag is of we ons op een hellend vlak bevinden of in een opwaartse beweging voorwaarts gaan.

De dichter stelt zijn omgeving en zichzelf ter discussie in deze bundel en neemt geen blad voor de mond. In het huidige literaire en poëtische klimaat is engagement in de poëzie een vies woord, maar volgens de dichter nu juist meer dan noodzakelijk." [Athenaeum]

Lucas HirschDe Nederlandse, Haarlemse dichter van  joodse komaf Lucas Hirsch studeerde in 2002 af bij de vakgroep Amerikanistiek aan de Universiteit van Amsterdam op een vergelijkende studie tussen The Beats en De Vijftigers. Hij was initiatiefnemer van het Amsterdamse dichtcollectief De Residentie (2003-2004). Met Jessica Kroskinski richtte hij in 2007 de literaire stichting Stichting Kleine Revolutie Producties op, die in Haarlem literaire evenementen en sinds 2009 het jaarlijkse poëziefestival Elswout organiseert. In 2011 was Hirsch writer-in-residence aan het Ledig House in New York. In 2012 toerde Hirsch met Pieter Boskma, Hélène Gelèns, Erik Jan Harmens, John Schoorl en Joost Zwagerman door de Verenigde Staten. Het werk van Hirsch verscheen onder andere in Poolse, Finse en Engelse vertaling. Verder is nuttig te weten: Hirsch is analist in de financiële sector.
Hij publiceerde de bundels Familie gebiedt (2006), Tastzin (2009) en Dolhuis (2012) bij Uitgeverij De Arbeiderspers.

[Info van hier en hier]

                                                      * * *

Nr. 35

Zie ginds staan de dichters tot hun enkels in het water
De dromers
Sla de poëzie eruit totdat ze op hun knieën
in de branding knielen en bidden
De schapen
Vergeet niet dat alles poëzie is vandaag de dag
Dat alle poëzie vandaag de dag vergeten wordt.

        Lucas Hirsch 
[van hier - VPRO De Avonden waar Hirsch te beluisteren is - zie onder]

Zie de gedichten Nr. 1, 5, 20 [hier], Nr. 5 [ook hier, vandaar ook zijn portretfoto], Nr. 25 [hier]

Beluister Lucas Hirsch op VPRO De Avonden do 13 september 2012

Goed gesprek over de worsteling van een dichter met hoeveel van jezelf en van de omringende maatschappij je in je gedichten stopt!  Interessante gedichten. Hier ontdekte ik vandaag een verdomd interessante dichter, wiens bundel ik ga kopen, neem ik me voor.

Toegevoegd 8 juni 2013
Interview met Hirsch in De Optimist juni 2013 door Ruben Hofma:  Spiegel van Spinoza