De vier adviseurs over Spinoza's ban zijn bekend

Op 26 mei 2014 had ik een blog n.a.v. het artikel van Steven Nadler, "Judging Spinoza", in The Stone van 25 mei 2014, de opiniepagina van The New York Times voor filosofen en andere denkers. Hij vertelde daarin dat hij een van vier adviseurs was die in 2012 door de Portugees-joodse gemeenschap van Amsterdam om advies werd gevraagd inzake de kwestie van het al dan niet teniet doen van de ban. Hij geeft de argumenten die ertoe leidden dat door hem geadviseerd werd om dat niet te doen en om de ban de ban te laten.

Helen Hattab, zo bleek in een reactie, had op Facebook laten weten ook als adviseur gevraagd te zijn.

In een artikel in The Jewish Chronicle Online van 28 augustus j.l. "Why Baruch Spinoza is still excommunicated", doet Simon Rocker het verhaal over hoe de Haham, Dr Pinchas Toledano, hoofdrabbijn van de Portugees-Israëlietische Gemeente te Amsterdam, "a number of international Spinoza scholars" om advies vroeg over de eventuele heroverweging van de ban. Uit het stuk van Nadler weten we dat het om vier Spinoza scholars ging.

Rocker vermeldt de namen van de twee andere adviseurs: de Hebrew University scholar Yosef Kaplan die tegen herroeping adviseerde ("history cannot be changed") en... Dr Piet Steenbakkers, van de Utrechtse universiteit. Die was kennelijk voorstander van het herroepen van de ban, want zou hebben geadviseerd: "it would put to rest a vexed issue and… be a homage to an original thinker of whom the Portuguese-Jewish community has reason to be proud."

Rabbijn Toledano besliste om de ban de ban te laten.

Ik citeer uit het artikel:

"Beyond any shadow of doubt, Spinoza never requested to rescind the cherem," Haham Toledano stated.

"Spinoza should have come before the Beth Din and asked for forgiveness - and then (and only then) the cherem would have been annulled. The fact that he has been buried in a non-Jewish cemetery shows clearly that, to the last breath of his life, he was indifferent to the cherem and that he never asked for forgiveness or did teshuvah [repentance] by retracting publicly what he had said about God and his contempt for Chazal [the Sages]."

Rabbi Toledano went on: "The moment we rescind the cherem, even if we could, it would imply that we share his heretic views… To him, the Law of Moses was not Divine and no longer relevant after the destruction of the Jewish state. To him there was no God, except in a 'philosophical' sense. How on earth can we even consider to remove the cherem from a person with such preposterous ideas, where he was tearing apart the very fundaments of our religion?" 

De vier adviseurs waren dus: Helen Hattab, Yosef Kaplan, Steven Nadler, en Piet Steenbakkers.  

[Zie hier het betreffende artikel]  

____________

Het was misschien n.a.v. deze adviesvraag waarvoor Steven Nadler zich weer eens flink in de kwestie van de ban verdiept had, dat hij het jaar erop voor HUMANITIES [September/October 2013 | Volume 34, Number 5] het artikel schreef:  "Why Spinoza Was Excommunicated" [Cf. blog]