Boudewijn Büch (1948 - 2002) [3] twee gedichten met Spinoza

Boudewijn Büch heeft het vaak over zijn Spinoza-studie gehad (het nachtelijk lezen in de Ethica…). Aan de vele gedichten die hij schreef is dat niet direct merkbaar.

Van 1975 tot 1990 had Boudewijn Büch in het literaire maandblad Maatstaf zijn dichtpodium. In totaal publiceerde hij 22 bijdragen in 20 verschillende nummers. Veel gedichten van hem verschenen voor het eerst in dit tijdschrift. Tweemaal noemt hij Spinoza in een gedicht. Die haal ik hier naar dit weblog.

 

In 1977 publiceerde Büch een reeks (een ‘cyclus’ omschrijft Prick)
‘Rijmen op het ongestelde kind’. De reeks draagt de titels: ‘Il fantasma ne separa!’[Donizetti: Lucia di Lammermoor], ‘The dreams of the nighttime will vanish by dawn’[Mick Jagger], ‘Kennst du das Land wo die Zitronen blühn (…) kennst du es wohl?’ [J.W. von Goethe: Mignon], Tractatus de intellectus emendatione’[Benedictus de Spinoza].

De titels spreken van de wellicht vier sterkste passies van Büch: de klassieke muziek, de popmuziek, de Duitse romantiek en de filosofie (van Spinoza). Eigenlijk hoort zo’n cyclus bij elkaar, maar ik neem hier alleen het vierde over.

Tractatus de intellectus emendatione
[Benedictus de Spinoza]

Een
vers-reis
zevenentwintig jaar
verklaar-
de op jou gesloten teorie

Het voltooide denken
van de poëzie
alsof wij samen waren
in eenzaam / troost terug
vader, Kind, het baren

In: Maatstaf, jg 25, nr 8/9 (aug, sept. 1977), p. 95

 

 

In 1982 verscheen de reeks

Neniae
‘That death sets free from change of day and night’ (A.C. Swinburne)

 

V

Dichtkunst zou Spinoza moeten zijn
een goddeloos getrokken strakke lijn

(…)

Er staat muren op het witte zuiden
de geur van zon valt binnen
op tafel liggen Duitse boeken
buiten hoor ik Franse zinnen

(dat was een foto. Tien jaar later:
de woorden zijn bezocht, zowel het water
als de dood hebben hun gewicht -
betekenissen zonder poëtisch tegenwicht)

Naar openstaande deuren teruggeschreven:
de vloeren droog en bolgebogen

(…)

In: Maatstaf, jg 30, nr 8-9 (1982),p 83

N.B. De ‘Verzamelde gedichten’, samengesteld door Ernst Braches (Atlas, Amsterdam/Antwerpen, 1995) heeft in het 3e couplet i.p.v gewicht gezicht, mist de afsluitende puntjes, heeft geen haakjes om de eerste puntjes; en heeft ook het motto van Swinburne niet.

 

Hier is een beschrijving van Büch's bijdragen aan Maatstaf te vinden.