Blog tijdelijk gesloten...

... wegens lezen van de nieuwe Ethica-vertaling.

Zojuist kon ik deze uitgave - zonder voorafgaande bestelling - bij mijn boekhandel De Tribune in Maastricht aanschaffen. Deze beste boekhandel van Nederland (volgens Vrij Nederland ooit) heeft aardig wat klanten die in Spinoza geïnteresseerd zijn, dus had hij eigenerbeweging al een flink stapeltje ervan in huis gehaald. Om daarmee te beginnen: Chapeau!  

Ik moet de eerste woorden nog lezen, maar wil hier alvast de loftrompet blazen over de schitterende vormgeving van René van der Vooren uit Amsterdam: traditioneel gebonden (dus óok genaaide katernen), omslag en schutbladen in fraaie kleuren, twee leeslinten (! de uitgever weet wat zo'n boek nodig heeft), prettig leesbare fraaie letters, tweekoloms voetnoten.
Wat ook uiterst plezierig is: Spinoza mag - zonder inleiding - direct beginnen; alle toelichtingen staan achteraan: Nawoord van Han van Ruler, Het vaticaanse manuscript van Spinoza's Ethica door Leen Spruit, opmerkingen van de vertaler Corinna Vermeulen en tekstkritische aantekeningen van Van Ruler en Vermeulen.

Heel plezierig om in de hand te hebben. Een alleszins Spinoza waardige vormgeving. Dat wilde ik alvast even kwijt. Nu begin ik met lezen.

Reacties

Mooi zo! Nu ook nog je kennis van de Latijnse taal ophalen. Dat is toch niet te veel gevraagd van iemand die zo dicht mogelijk bij Spinoza's tekst wil komen?

Een recensie in het nrc (Leezenberg) rept over een haast-klus. Ben benieuwd wat jij er van vindt Stan.

groet,

Rene

René,
Ik ben benieuwd of Leezenberg dat dan ook meteen negatief bedoelt of er juist grote waardering voor kan opbrengen. Ik vrees het eerste, anders gebruik je niet die term 'haast-klus'. Het is inderdaad behoorlijk vlot - in ongeveer een half jaar - gedaan. Heel knap werk.
Uiteraard kom ik nog met mijn leeservaring. Ik las Deel I en de toelichtingen en ben zeer onder de indruk van deze buitengewone prestatie met een aantal knappe keuzes/oplossingen en vooral over de voortreffelijke leesbaarheid. Prima toelichtingen in de voetnoten ook. Maar goed, ik loop vooruit, rest volgt.

Stan stuurde me in de rust de vertaling van de attribuutdefinitie (waarin ik uiteraard geïnteresseerd ben). Deze luidt:
"Onder 'attribuut' versta ik dat wat het verstand van een substantie opmerkt als iets wat er de essentie van uitmaakt."
Stan is er redelijk tevreden over maar ik HELEMAAL NIET.
1) 'Onder attribuut versta ik wat het verstand van een substantie opmerkt'. Het goede is het opmerken VAN een substantie. Het 'opmerken' is een beetje vreemd (alsof het iets toevalligs is), maar niet desastreus.
2) 'als IETS wat'. Er is blijkbaar nog ruimte voor andere dingen die hetzelfde doen. De juiste vertaling is 'als DAT wat'. Dan is er geen ruimte voor nog iets anders dat hetzelfde doet.
3)'er de essentie VAN UITMAAKT'. De gebruikelijke laffe vertaling. Vraag de vertaalster of dit betekent dat een attribuut de essentie van een substantie IS, en zij zal zeggen 'Nee, want al die verschillende attributen kunnen niet allemaal dezelfde essentie van een substantie ZIJN'. Vraag vervolgens wat het dan wèl betekent en zij zal u het antwoord schuldig blijven. Het falen is net zo duidelijk als de 4-1 die het nu is tussen Duitsland en Griekenland.

Inmiddels heb ik, ondanks mijn opgewondenheid over Kepler-36, de recensie gelezen. Leezenberg is betrekkelijk positief, maar kritiseert inderdaad het haastwerk, waardoor er fouten inslopen, alsmede de onnodige ophef die uitgever en vertaler maken over het nieuwe dat het Vaticaanmanuscript zou opleveren, maar in feite NIETS voorstelt. Maar zoals ik verwachtte staan er wel wat stommiteiten in. Er zou in Spinoza's werk een spanning zitten tussen moderne en voormoderne aspecten van zijn denken. Nooit iets van gemerkt! Dat hij de ethica ontoegankelijkheid toeschrijft, is nog vergeeflijk en algemeen gebruikelijk. Maar je kunt niet de volzin schrijven: "Spinoza's duisternis heeft al tot menig misverstand geleid". Hij IS NIET DUISTER, allesbehalve. Hij zou ook "soms dezelfde term in verschillende betekenissen gebruiken". Als iemand daarvan niet beticht kan worden, is hij het wel.

Ik doe even niet mee met deze te snelle zure opmerkingen. En dan over haastwerk van de vertaling spreken, terwijl de recensie van Leezenberg en reactie hier weer uiterst snel zijn. Ik sluit de reactiemogelijkheid op dit blog om mij niet te laten opjutten ook té snel met mijn leeservaring te komen.